Ngày 30/4/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Sau hơn 1 năm triển khai, Nghị quyết số 66-NQ/TW đã tạo được chuyển biến rõ nét với nhiều nội dung đột phá trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế và thi hành pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.
Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng, đã chia sẻ về việc thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW.
Phóng viên: Sau hơn 1 năm thực hiện Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, tư duy xây dựng và thực thi pháp luật đã có những thay đổi thế nào, thưa bà?
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga: Tôi cho rằng sau hơn một năm thực hiện Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đã có những chuyển biến rất đáng kể.
Thứ nhất là tư duy làm luật đã có sự chuyển biến mạnh mẽ. Trước đây tư duy làm luật là quy định những vấn đề chi tiết cụ thể. Còn hiện nay, tư duy làm luật chuyển sang hướng luật quy định những nguyên tắc chung, vấn đề cơ bản nhất, những vấn đề cụ thể như quy trình điều kiện thủ tục, giao Chính phủ quy định ở những văn bản hướng dẫn thi hành luật.
Cách làm này mang lại thuận lợi là trong quá trình thi hành luật, đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay khi thực tiễn không ngừng biến đổi rất nhanh, có những vấn đề nếu quy định cứng ở trong luật thì sẽ phải sửa luật rất sớm, mất nhiều thời gian, từ đó gây hạn chế, khó khăn trong quá trình vận hành, thực thi. Với cách làm như hiện nay, những thay đổi cụ thể sẽ được sửa đổi trong các nghị định, thông tư, rút ngắn thời gian điều chỉnh, sát hơn với thực tiễn.
Thứ hai, thời gian xây dựng luật hiện nay đã được rút ngắn khá nhiều, nếu như trước đây nhiều bộ luật được xem xét thông qua trong 2-3 kỳ họp, thì hiện nay nhiều luật và bộ luật được xem xét thông qua trong một kỳ họp. Việc rút ngắn thời gian xem xét không có nghĩa chất lượng không được coi trọng, mà yêu cầu Quốc hội, các cơ quan của Chính phủ, đại biểu phải đẩy nhanh tiến độ, tăng cường, nỗ lực xây dựng luật trong thời gian nhất định, với quy trình rút gọn, sát với nhu cầu thực tiễn, đảm bảo thể chế hóa các quan điểm đường lối của Đảng, tháo gỡ được những khó khăn vướng mắc.
PV: Một trong những điểm mới đáng chú ý trong Nghị quyết 66 là kiên quyết loại bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, bà đánh giá thế nào về quan điểm này; thời gian qua, quá trình xây dựng luật đã thể hiện đúng tinh thần này hay chưa, thưa bà?
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga: Tư duy làm luật không quản được thì cấm đang dần thay đổi. Tôi không nói là có sự thay đổi triệt để nhưng đã dần dần có những chuyển biến tích cực.
Bên cạnh những quy định chung nhất trong luật, tôi nhận thấy bước chuyển quan trọng nhất là luật không chỉ mang tính quản lý xã hội mà còn là động lực cho sự phát triển, động lực kiến tạo. Đây là vấn đề rất quan trọng. Chúng ta cũng đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đây không phải buông lỏng quản lý, mà trong quá trình xây dựng luật chúng ta tăng cường chế tài, tăng trách nhiệm hậu kiểm, tính tuân thủ của các cơ quan doanh nghiệp và người dân.
Đây là bước chuyển rất lớn trong trong quá trình xây dựng luật để khắc phục tình trạng không quản được thì cấm.
PV: Vậy bà có kỳ vọng thế nào về hiện thực hóa tinh thần của Nghị quyết 66 trong công tác lập pháp thời gian tới, thưa bà?
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga: Chúng ta đang hiện thực hóa tinh thần của Nghị quyết 66 trong công tác lập pháp, tuy nhiên trong thời gian tới bên cạnh sự nỗ lực chung của Chính phủ, các bộ ngành cũng như Quốc hội, thì cần phải chú trọng đến khâu tuyên truyền phổ biến pháp luật. Đây là nội dung rất quan trọng.
Quá trình tuyên truyền phổ biến pháp luật cần thực hiện theo tư duy mới mẻ hơn. Trước đây chúng ta thường tuyên truyền phổ biến pháp luật khi luật bắt đầu có hiệu lực đi vào cuộc sống, nhưng hiện nay với yêu cầu trong thời kỳ mới, khâu này phải được chú trọng ngay từ khi bắt đầu xây dựng luật.
Tôi lấy ví dụ khi dự định ban hành những chính sách mới, sửa đổi trong luật thì song song với việc xây dựng chính sách, ban hành chính sách để trình Quốc hội xem xét cần phải đẩy mạnh tuyên truyền lấy ý kiến về dự thảo để tạo đồng thuận trong xã hội. Khi luật được thông qua, ban hành, có hiệu lực trong cuộc sống, thì người dân đã nắm được quy định mới và thực thi ngay, tránh tình trạng luật có hiệu lực rồi nhưng người dân vẫn không biết để thực hiện, hay người dân vi phạm luật mà không hề hay biết. Do đó khâu tuyên truyền phổ biến pháp luật cần được tăng cường, chú trọng từ sớm.
PV: Xin cảm ơn bà!
