“Hôm nay được nhìn thấy cả ba con khỏe mạnh và đứng trước những bác sĩ cùng mẹ con tôi đi qua những ngày tháng ấy, tôi mới thấy mình thật sự trải qua hành trình không thể nào quên”, chị Phạm Hồng Nhung, sinh năm 1997, quê Hải Phòng chia sẻ tại buổi hội ngộ với các bác sĩ sau gần 3 tháng cùng các con trải qua hành trình sinh nở đặc biệt.
Chị Nhung mang thai sau thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) do buồng trứng đa nang. Hai phôi ngày 5 được chuyển vào tử cung, nhưng thai kỳ phát triển thành ba thai, ba buồng ối và hai bánh rau.
Đây là thai kỳ nhiều nguy cơ ngay từ đầu. Ở tuần 12, hai thai chung một bánh rau cùng tăng khoảng sáng sau gáy. Gia đình được tư vấn về các nguy cơ, trong đó có cả phương án đình chỉ hai thai. Tuy nhiên, Nhung mong muốn giữ lại cả ba con nếu điều kiện y khoa cho phép.
Gia đình tìm đến TS.BS Nguyễn Thị Sim và Trung tâm Y học bào thai, Bệnh viện Đại học Phenikaa. Ở tuần 16 ngày 4, Nhung được chọc ối. Hai thai có dấu hiệu bất thường trên siêu âm được xét nghiệm nhiễm sắc thể và giải trình tự gene, chưa phát hiện bất thường.
Tuy nhiên, thai kỳ tiếp tục diễn biến phức tạp. Nhung bị tăng đông, chỉ số D-Dimer nhiều thời điểm cao gấp 10-12 lần mức thông thường và phải điều chỉnh thuốc chống đông. Từ khoảng tuần 23, thai phụ xuất hiện dư ối và đái tháo đường thai kỳ, phải kiểm soát chế độ ăn và đường huyết sát sao.
Đến tuần 27, cổ tử cung chỉ còn 12 mm, nguy cơ sinh non tăng cao nên Nhung nhập viện theo dõi. Ngày 8/6, khi thai 27 tuần 3 ngày, sản phụ được tiêm trưởng thành phổi. Ba ngày sau, cơn co tử cung tăng dần và không đáp ứng với thuốc giảm co. Thai nằm thấp nhất, có bánh rau riêng, bị vỡ ối sớm.
Các chuyên khoa lập tức hội chẩn. Thai vỡ ối và cần được đưa ra ngoài, nhưng hai thai còn lại vẫn ổn định trong tử cung. Các bác sĩ cân nhắc khả năng trì hoãn cuộc sinh để kéo dài thời gian phát triển cho hai bé.
9h50 ngày 11/6, khi thai 27 tuần 6 ngày, bé trai Nguyễn Minh Đức chào đời bằng đường âm đạo, nặng 900 g, Apgar 6-8 điểm. Bé được cắt rốn chậm rồi chuyển ngay đến Khoa Sơ sinh hồi sức.
Trong khi đó, cuộc sinh của hai thai còn lại được tạm dừng. Nhung tiếp tục được dùng thuốc giảm co và theo dõi liên tục tình trạng mẹ, hai thai, đồng thời kiểm soát nguy cơ nhiễm trùng và chuyển dạ.
TS.BS Nguyễn Thị Sim cho biết, trong những trường hợp đặc biệt, nếu tình trạng người mẹ và các thai còn lại cho phép, việc trì hoãn sinh có thể tạo thêm thời gian quý giá cho trẻ. Bác sĩ ví von “một ngày trong bụng mẹ bằng 10 ngày ở ngoài”, nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của giai đoạn cuối thai kỳ đối với sự phát triển của trẻ, nhất là với những thai cực non.
Tuy nhiên, việc giữ thai không thể thực hiện bằng mọi giá. Sau 36 giờ, lúc 23h40 ngày 12/6, Nhung xuất hiện cơn co tử cung mạnh, vỡ ối và ngôi thai ngang. Khi tiếp tục duy trì thai kỳ không còn đảm bảo an toàn, bác sĩ Sim chỉ định mổ lấy thai cấp cứu.
Bốn ê-kíp được huy động trong đêm. 23h48, bé Nguyễn Minh Vũ chào đời, nặng 950 g, Apgar 7-7-8 điểm. Hai phút sau, bé Nguyễn Minh Khôi chào đời, nặng 1.000 g, Apgar 7-8-8 điểm. Cả hai lập tức được chuyển tới Khoa Sơ sinh.
Ba em bé lần lượt chào đời trong khoảng 36 giờ thay vì cùng lúc. Đây là khoảng thời gian được các bác sĩ kỳ vọng giúp hai thai còn lại có thêm cơ hội trưởng thành trước khi phải đối mặt với cuộc sống bên ngoài tử cung.
Sau sinh, cả ba trẻ đều suy hô hấp và chỉ nặng 900-1.000 g. Các bé được chăm sóc tích cực, hỗ trợ hô hấp, kiểm soát thân nhiệt, dinh dưỡng và theo dõi sát. Thuốc được điều chỉnh theo từng trẻ; Khoa Sơ sinh phối hợp Khoa Dược pha chế, chuẩn hóa liều đến 0,1 ml.
Từng bước, ba bé giảm hỗ trợ hô hấp, chuyển từ dinh dưỡng tĩnh mạch sang ăn qua sonde, tập bú rồi bú bình và bú mẹ. Sau khoảng hai tháng, cả ba cai máy và tự thở hoàn toàn.
Ngày 14/9, gần ba tháng sau khi bé đầu tiên chào đời, ba anh em được xuất viện. Minh Đức nặng 3,70 kg, Minh Vũ 3,57 kg và Minh Khôi 3,58 kg. Cả ba bú tốt, không còn suy hô hấp, phản xạ sơ sinh tốt và vận động bình thường.
PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Hồi, Tổng Giám đốc Bệnh viện Đại học Phenikaa, cho biết đây là một thai kỳ tam thai có nhiều diễn biến phức tạp. Quyết định trì hoãn cuộc sinh được đưa ra dựa trên theo dõi liên tục tình trạng của mẹ và hai thai, với nguyên tắc chỉ tiếp tục giữ thai khi còn đảm bảo an toàn. Với ba em bé cực non, 36 giờ thêm trong bụng mẹ trở thành khoảng thời gian quý giá trước hành trình hồi sức kéo dài nhiều tháng.
