Mới đây tại TP.HCM, Đào Nguyễn Hà Anh (sinh viên Trường Đại học Hà Nội) đã vinh dự được xướng tên ở vị trí cao nhất tại Cuộc thi Hùng biện tiếng Nhật toàn quốc Cúp JLAN-Test lần thứ 9. Khoảnh khắc nâng cao chiếc cúp vô địch mang ý nghĩa đặc biệt, bởi đó là “trái ngọt” sau một hành trình dài cô gái nhỏ nỗ lực vượt qua nghịch cảnh và chiến thắng chính mình.
“Chiếc cánh đơn” bay qua giông bão
Năm lớp 9, một biến cố lớn ập đến khi Hà Anh mắc bệnh ung thư xương và buộc phải cắt bỏ một bên chân để giành lại sự sống. Những giấc mơ rực rỡ của tuổi thơ tưởng chừng như khép lại từ thời điểm ấy.
Ngày trở lại trường sau thời gian điều trị, cô từng nghe lời thì thầm phía sau: “Tội nghiệp thật, giờ có học tiếp thì cũng chỉ tốn tiền vô ích thôi”.
Câu nói ấy từng khiến Hà Anh tổn thương sâu sắc. Để chứng minh việc mình tiếp tục đến trường không phải là “vô ích”, cô đã lao vào học tập và xuất sắc thi đỗ vào ngôi trường đại học mơ ước. Thế nhưng, khi bước chân vào giảng đường, Hà Anh dần nhận ra rằng: Mình không thể sống mãi chỉ để chứng minh bản thân trước ánh mắt của người khác.
Bước ngoặt thực sự đến khi cô có cơ hội gặp gỡ một người khuyết tật đi trước - người chuyên tổ chức các chương trình giao lưu giữa người khuyết tật Nhật Bản và sinh viên Việt Nam.
Lời động viên từ người tiền bối: “Những gì em đang học, những kiến thức em đang có tuyệt đối không hề vô ích cho tương lai của bản thân em” đã làm thay đổi hoàn toàn tư duy của Hà Anh.
Trong bài thi hùng biện mang tên “Chiếc cánh đơn bay đến tương lai”, Hà Anh ví mình như một chú chim dù mất đi một bên cánh nhưng chưa từng từ bỏ bầu trời. Cô dõng dạc khẳng định: “Tương lai của tôi là do tôi quyết định. Tôi không cần phải chứng minh điều gì cho bất kỳ ai, mà chỉ cần sống một cuộc đời khiến bản thân cảm thấy hài lòng”.
Kể từ đó, Hà Anh tích cực tham gia các hoạt động giao lưu giữa người khuyết tật Việt Nam và Nhật Bản, đảm nhận vai trò phiên dịch viên tình nguyện và tìm hiểu về mô hình sống tự lập của người khuyết tật tại Nhật. Những trải nghiệm quý giá ấy đã nuôi dưỡng trong cô một mục tiêu lớn lao: Trở thành cầu nối gắn kết cộng đồng người khuyết tật giữa hai quốc gia.
Muốn tự đi bộ một mình ở Nhật Bản
Ít ai biết, phía sau chiếc cúp Quán quân năm nay là một Hà Anh từng nếm mùi thất bại ở mùa giải trước khi không thể bước chân vào vòng chung kết. Sau lần dừng bước ấy, thay vì nản lòng, cô đã dành trọn một năm để rèn luyện, chủ động “chinh chiến” tại nhiều cuộc thi hùng biện khác nhằm tích lũy kinh nghiệm, trau dồi kỹ năng trình bày và tôi luyện bản lĩnh sân khấu.
Trong bài hùng biện, Hà Anh kết thúc bằng thông điệp: “Sức mạnh của con người không nằm ở đôi chân bước đi, mà nằm ở tâm trí luôn kiên trì tiến về phía trước”. Sự kiên trì ấy đã được đền đáp xứng đáng.
Giải Nhất JLAN-Test mang đến cho Hà Anh chiếc cúp Quán quân cùng chuyến tham quan, trải nghiệm và học tập tại Nhật Bản trong 7 ngày.
Khi được hỏi điều đầu tiên muốn làm khi đặt chân tới đất nước mình yêu thích, Hà Anh không nhắc đến một địa danh nổi tiếng. Cô muốn được đi bộ.
“Nếu được đến Nhật Bản, điều đầu tiên em muốn làm là bỏ nạng xuống và thử tự mình đi bộ trên một con đường yên tĩnh. Em muốn chậm rãi cảm nhận nơi mà mình đã rất mơ được đặt chân tới, một giấc mơ có lúc em từng nghĩ rất khó để thực hiện”, Hà Anh nói.
Ông Nguyễn Duy Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hiệu trưởng Học viện Nhật ngữ GAG, thành viên Ban giám khảo cho biết câu chuyện của Hà Anh là một trong những phần thi để lại nhiều cảm xúc.
“Điều khiến tôi khâm phục không chỉ là khả năng tiếng Nhật mà trước hết là ý chí của Hà Anh. Trải qua bệnh tật, mất đi một phần cơ thể, từng thất bại ở chính cuộc thi này nhưng em vẫn lựa chọn quay trở lại. Hà Anh không tìm kiếm sự thương cảm mà liên tục học tập, rèn luyện để tự mở ra cơ hội cho mình”, ông Duy Anh chia sẻ.
“Câu chuyện của Hà Anh truyền cảm hứng bởi em cho thấy một người trẻ có thể đi qua nghịch cảnh bằng học tập và ý chí. Giá trị lớn nhất không chỉ là chiếc cúp, mà hành trình ấy có thể khiến một người đang đứng trước thất bại có thêm lý do để thử lại”, ông Duy Anh nói.
Cuộc thi Hùng biện tiếng Nhật toàn quốc Cúp JLAN-Test lần thứ 9 được tổ chức tại Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF), với 14 thí sinh vòng chung kết đến từ các trường THPT, cao đẳng, đại học trên cả nước.
Mỗi thí sinh có từ 4 phút đến 4 phút 30 giây thực hiện bài hùng biện bằng tiếng Nhật, sau đó trực tiếp trả lời câu hỏi của Ban Giám khảo. Các phần thi được đánh giá dựa trên ba nhóm tiêu chí gồm độ chính xác của tiếng Nhật, nội dung và cách trình bày.
Hai chủ đề được lựa chọn năm nay là “Thất bại của tôi” và “Người kiến tạo tương lai”.
Bà Yumioka Haruna - Đại diện Tổng Lãnh sự quán Nhật Bản tại TP.HCM, cho rằng việc ngày càng có nhiều người trẻ Việt Nam học tiếng Nhật và chủ động tìm hiểu văn hóa Nhật Bản tạo thêm nền tảng cho giao lưu giữa nhân dân hai nước.
Theo bà Yumioka Haruna, những sân chơi dành cho học sinh, sinh viên không chỉ góp phần nâng cao năng lực ngôn ngữ mà còn tạo cơ hội để thế hệ trẻ Việt Nam và Nhật Bản tăng cường sự hiểu biết, từ đó tiếp tục đóng góp cho quan hệ hai nước trong tương lai.
