Theo Nghị định, chính sách miễn phí sách giáo khoa được thực hiện theo mô hình mượn - trả nhằm tái sử dụng sách nhiều lần, giảm chi ngân sách, hạn chế lãng phí và bảo vệ môi trường.
Đối tượng áp dụng là học sinh theo học các chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, gồm Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS, THPT và Chương trình xóa mù chữ.
Theo quy định, vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học phù hợp với chương trình học. Sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ, học sinh có trách nhiệm hoàn trả sách cho thư viện nhà trường để tiếp tục phục vụ các khóa học sau.
Đối với học sinh chuyển trường, các em phải hoàn trả đầy đủ sách đã mượn tại trường cũ trước khi hoàn tất thủ tục chuyển trường. Trường tiếp nhận có trách nhiệm bố trí cho học sinh mượn bổ sung sách ngay khi nhập học, bảo đảm không gián đoạn việc học tập.
Nghị định cũng quy định cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm tổ chức việc cho mượn, thu hồi, kiểm kê và bảo quản sách giáo khoa. Việc quản lý được thực hiện thông qua hệ thống số đăng ký hoặc phần mềm quản lý thư viện, đồng thời kiểm kê định kỳ hằng năm để xác định nhu cầu bổ sung.
Sách giáo khoa được miễn phí sử dụng là các sách nằm trong danh mục do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất trên toàn quốc, đồng thời bao gồm sách giáo khoa chuyển đổi hoặc học liệu thay thế dành cho học sinh khuyết tật.
Bên cạnh đó, Nhà nước khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và các hình thức cung cấp học liệu số nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người học, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục.
Theo lộ trình, từ năm học 2029-2030, tất cả học sinh trên phạm vi cả nước sẽ được miễn phí sách giáo khoa. Các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực xã hội hóa được khuyến khích triển khai sớm hơn, ưu tiên khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Đối với sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số, thời điểm cung cấp miễn phí sẽ được thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ về dạy và học tiếng nói, chữ viết của các dân tộc thiểu số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.
