Phát biểu tại họp báo, Thứ trưởng Lê Hồng Vinh nhận định nhu cầu nhà ở xã hội là nhu cầu rất thiết thực và chính đáng, đảm bảo người dân có nơi an cư lạc nghiệp. Khi an cư lạc nghiệp sẽ thiết lập được nguồn lực lao động cho xã hội, đặc biệt là tại các khu vực thành thị và khu vực phát triển công nghiệp, góp phần ổn định cuộc sống cho người dân.
Khả năng hoàn thành 100% kế hoạch nhà ở cho thuê năm 2026
Về kết quả thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2026, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, hiện nay cả nước đang triển khai xây dựng 293 dự án với quy mô 363.065 căn. Đã khởi công mới 128 dự án quy mô 163.293 căn (trong đó có 120.492 căn nhà ở xã hội và 42.801 căn nhà ở cho thuê). Cả nước đã có 170 dự án hoàn thành với quy mô 46.962/97.271 căn, đạt 48% so với kế hoạch. Dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Riêng đối với phân khúc nhà ở cho thuê, lũy kế đến nay cả nước có 114 dự án đang triển khai với tổng số 63.970 căn. Kể từ khi Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh phát triển phân khúc nhà ở cho thuê từ tháng 6/2026 đến nay, cả nước đã có 29 dự án mới được khởi công với quy mô khoảng 85.594 căn; trong đó có 33.886 căn nhà ở cho thuê (chiếm 40%). Đến nay, cả nước đã hoàn thành được 8.344 căn, đạt tỷ lệ 48% kế hoạch và khả năng hết năm 2026 sẽ hoàn thành 18.049 căn, đạt tỷ lệ 100% so với kế hoạch đề ra.
4 nhóm chính sách gỡ vướng "manh mún, sự vụ"
Đề cập đến các giải pháp để người dân tiếp cận nhà ở xã hội, Thứ trưởng Lê Hồng Vinh thẳng thắn nhìn nhận: "Thời gian qua, chúng ta đã có nhiều giải pháp để giúp người dân tiếp cận với nhà ở xã hội. Tuy nhiên, các giải pháp còn mang tính manh mún, sự vụ, sự việc và tháo gỡ khi có những kiến nghị, đề xuất".
Để giải quyết triệt để tình trạng này, Bộ Xây dựng được Chính phủ giao chủ trì tham mưu, sửa đổi hoàn thiện Luật Nhà ở để trình Quốc hội trong kỳ họp này. Dự thảo Luật đã cụ thể hóa các cơ chế, chính sách nhằm đảm bảo cho người thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng thụ hưởng thực sự tiếp cận được nhà ở (mua, thuê hoặc thuê lâu dài với giá phù hợp) thông qua 4 nhóm điều khoản cụ thể:
Thứ nhất, về nhóm đối tượng và điều kiện thụ hưởng, dự thảo Luật đã cụ thể, thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân. Đồng thời quy định cụ thể điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Thứ hai, về nguồn đất hỗ trợ và phát triển nhà ở, quy định rõ các nguyên tắc thực hiện hỗ trợ nhà ở xã hội đảm bảo công khai, minh bạch, đúng đối tượng; ưu tiên người có công, người khuyết tật, hộ nghèo hỗ trợ vay vốn ưu đãi. Đồng thời, thể chế hóa cụ thể cơ chế tạo lập nguồn vốn không thông qua quỹ để hoạt động không vì lợi nhuận và tài chính công đoàn; cùng với các hình thức quy hoạch bố trí quỹ đất để phát triển nhà ở, cho thuê nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp.
Thứ ba, về chính sách ưu đãi chủ đầu tư để kéo giảm giá thành, dự thảo Luật quy định đồng bộ các chính sách ưu đãi mạnh mẽ về tài chính dành cho chủ đầu tư như: miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; ưu đãi về thuế, tín dụng; hạch toán chi phí đầu tư hạ tầng và xây dựng vào chi phí hợp lý. Đặc biệt, cho phép dành một tỷ lệ diện tích hoặc diện tích sàn để kinh doanh dịch vụ thương mại nhằm bù đắp chi phí, từ đó giảm tiêu chí giá thành, đảm bảo giá bán, giá thuê phù hợp với khả năng chi trả của người dân.
Thứ tư, về phương pháp xác định giá và quản lý giao dịch, quy định chặt chẽ nguyên tắc xác định giá bán, giá thuê và giá thuê mua, đảm bảo tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ, lợi nhuận định mức và không tính các khoản ưu đãi của Nhà nước. Về quản lý giao dịch, dự thảo nêu rõ mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội và quy định thời hạn hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu để ngăn ngừa đầu cơ, đảm bảo đúng mục đích an sinh xã hội.
