Ở địa bàn nông thôn, người dân thường có thói quen nuôi chó, mèo nhưng tỷ lệ tiêm phòng lại rất thấp, đây chính là nguyên nhân dẫn đến lây nhiễm bệnh dại trên người.
Việc siết chặt quản lý vật nuôi thả rông và tiêm phòng vắc xin là giải pháp cấp bách để đập tắt các ổ dịch bệnh dại trong cộng đồng.
Chó thả rông, nguy cơ bệnh dại gia tăng
Từ một khu dân cư tại cồn Tân Long (thuộc khu phố Tân Long, phường Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp), hình ảnh một con chó lảng vảng trước cửa nhà, không được rọ mõm, thấy người lạ liền chạy bổ nhào tới khiến không ít người đi đường phải dè chừng.
Ông Nguyễn Hoàng Nhân - Trưởng khu phố Tân Long, cho biết, thói quen của người dân ở đây là nuôi chó để giữ nhà, không xích giữ, không rọ mõm. Khi chúng được thả rông, dễ tiếp xúc với mầm bệnh ngoài tự nhiên, mang virus dại tấn công người đi đường, tạo ra “điểm nóng” phơi nhiễm dại: “Tình hình này diễn ra nhiều năm nay, chúng tôi cũng đã cố gắng tuyên truyền và vận động người dân đi tiêm ngừa phòng bệnh cho vật nuôi. Địa phương áp dụng giải pháp là sẽ cho xe đến bắt chó trong trường hợp nuôi thả rông nhưng người dân vẫn thả chó. Chúng tôi chỉ có thể nhắc nhở, còn xử phạt là từ cơ quan chức năng, chúng tôi không thể nào canh suốt, người dân thấy phiền hà và rủi ro cũng cũng có ý kiến phản ánh nhiều lần”.
Từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp đã ghi nhận tổng cộng 10 ổ dịch dại trên chó tại 9 xã, phường. Đã tiêu hủy 11 con chó mắc bệnh, chết. Đau lòng hơn, chó dại cắn đã cướp đi sinh mạng của 2 người, gồm: một trường hợp không qua khỏi ngày 20/4 tại xã Mỹ Tịnh An và một trường hợp không qua khỏi ngày 22/8 tại phường Đạo Thạnh. Hiện cả tỉnh vẫn còn 2 ổ dịch dại tại xã Long Tiên và phường Mỹ Phước Tây.
Bà Đào Mộng Ngọc - Phó Giám đốc Trạm Y tế phường Mỹ Tho, cho biết: “Nhiều người dân có ý kiến rằng, đối với chó thả rông phải có biện pháp chế tài xử lý hoặc xử phạt người nuôi. Nhưng hiện nay vẫn chưa có ai đứng ra xử lý bất cập này. Trách nhiệm của chúng tôi là chỉ có thể vận động người dân không chủ quan, phải đi tiêm ngừa khi phơi nhiễm dại và phải tiêm ngừa cho cả vật nuôi”.
Sở NN&MT tỉnh Đồng Tháp cho biết, tình hình bệnh dại đang diễn biến phức tạp, nguy cơ phát sinh và lây lan trong cộng đồng vẫn ở mức rất cao. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc tỷ lệ tiêm phòng vắc xin dại trên đàn chó, mèo trong toàn tỉnh chưa đạt yêu cầu, chỉ mới khoảng 75% tổng đàn. Thêm vào đó, thói quen nuôi chó, mèo thả rông không rọ mõm còn phổ biến, khiến nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại chưa được kiểm soát triệt để.
Ông Bạch Tuấn Kiệt - Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở NN&MT) tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Chúng tôi có văn bản yêu cầu các xã, phường thực hiện việc tiêm phòng vắc xin cho đàn chó, mèo đạt 90% tổng đàn. Nếu địa phương nào hết vắc xin thì cứ tiếp tục đề nghị về Chi cục Chăn nuôi và Thú y, chúng tôi sẽ cấp phát phát liền. Song song đó, chúng tôi tổ chức xe cổ động, tuyên truyền về công tác phòng, chống bệnh dại ở các địa phương đang xảy ra dịch. Chúng tôi cũng vận động các xã, phường thành lập Tổ bắt chó, mèo thả rông. Một số địa phương đã có thành lập Tổ bắt chó, mèo thả rông rồi”.
Bệnh dại khiến 51 người tử vong
Không chỉ riêng Đồng Tháp, bệnh dại đang tiếp tục được ghi nhận tại nhiều địa phương trên cả nước. Hiện đã ghi nhận 159 ổ dịch dại trên động vật tại 126 xã, phường thuộc 22 tỉnh, thành phố, với 287 con vật nuôi bị tiêu hủy. Hiện còn 6 ổ dịch dại trên động vật chưa qua 21 ngày. Đáng chú ý, trong cùng thời gian, cả nước ghi nhận 51 người tử vong do bệnh dại, trong đó khu vực phía Nam chiếm 27 trường hợp.
Bác sĩ CKI Lê Hữu Quyền – Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Tháp khuyến cáo: “Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm nhóm B, đặc biệt nguy hiểm, do virus dại gây ra và tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương. Nó lây nhiễm chủ yếu qua vết cắn, cào, liếm của động vật bị bệnh dại lên vùng da bị tổn thương. Khi người dân có triệu chứng mắc bệnh dại thì gần như tỷ lệ tử vong là 100%.
Thế nên, nếu người dân nào bị chó, mèo cào, cắn hoặc liếm lên vùng da có vết thương thì đừng chờ đợi và tự đánh giá vết thương. Tiến hành rửa vết thương bằng xà phòng đặt dưới vòi nước chảy trong khoảng thời gian ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng cồn 70 độ, không làm dập vết thương. Sau đó, đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ và chỉ định tiêm vắc xin phòng bệnh dại”.
Ngành chức năng khuyến cáo người dân không giết mổ, sử dụng thịt động vật có biểu hiện bất thường. Khi phát hiện chó, mèo có dấu hiệu nghi mắc bệnh dại thì cần báo ngay cho Chính quyền địa phương để được xử lý kịp thời.
