Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị củng cố lòng tin chiến lược và duy trì môi trường hòa bình, ổn định ASEAN- Trung Quốc.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr nhấn mạnh, năm 2026 đánh dấu hai cột mốc quan trọng trong quan hệ giữa hai bên kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Trung Quốc và 5 năm quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Kể từ khi Trung Quốc được công nhận là đối tác đối thoại vào năm 1996, quan hệ đối tác đã phát triển, mang lại những tiến bộ đáng kể trên cả ba trụ cột hợp tác.

Tổng thống Marcos nhấn mạnh: “Ngay cả trong bối cảnh bất ổn khu vực và toàn cầu, ASEAN và Trung Quốc vẫn tiếp tục tìm kiếm điểm chung và theo đuổi hợp tác thiết thực. Việc thông qua tuyên bố chung về giải quyết tác động khu vực của phát triển ở Trung Đông và tăng cường hợp tác năng lượng khu vực phản ánh cam kết chung đối với sự phối hợp khu vực và an ninh năng lượng. ASEAN và Trung Quốc cũng nhận thức được tầm quan trọng của việc thúc đẩy các giải pháp mới cho các thách thức môi trường chung”.
Tổng thống Philippines cũng kêu gọi các bên cam kết chung đối với luật pháp quốc tế và giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, đặc biệt khi năm 2026 đánh dấu kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Đông Nam Á (TAC).
Về phương hướng thời gian tới, các nhà Lãnh đạo khẳng định quyết tâm làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Trung Quốc, gắn kết và bổ trợ cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN và góp phần củng cố hoà bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực. Hai bên nhất trí nỗ lực triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động ASEAN - Trung Quốc giai đoạn 2026 - 2030, dành ưu tiên cao cho tăng cường liên kết kinh tế - thương mại và đặc biệt tập trung triển khai hiệu quả Nghị định thư nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA 3.0) khi văn kiện có hiệu lực (tháng 12/2026), qua đó nâng cao khả năng chống chịu và thúc đẩy tăng trưởng bao trùm. Hai bên cũng sẽ mở rộng trao đổi và hợp tác về khoa học - công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, bảo đảm an ninh năng lượng và lương thực, kết nối hạ tầng, nông nghiệp, giảm nghèo và thu hẹp khoảng cách phát triển, đồng thời tăng cường hợp tác giáo dục, y tế, văn hoá và giao lưu nhân dân.
Trao đổi về tình hình thế giới và khu vực, hai bên nhấn mạnh sự cần thiết của việc duy trì hoà bình, ổn định và nhất trí tăng cường phối hợp tại các cơ chế do ASEAN dẫn dắt và tại các diễn đàn đa phương, đề cao đối thoại, hợp tác, chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế. Về Biển Đông, các nhà Lãnh đạo chia sẻ tầm quan trọng của việc duy trì hoà bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông. Các nhà Lãnh đạo cam kết thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, giải quyết hòa bình các tranh chấp, thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và nỗ lực sớm hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).
Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường nhấn mạnh ASEAN và Trung Quốc chia sẻ nhiều giá trị và lợi ích chung, đồng thời khẳng định Trung Quốc tiếp tục ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Nhằm phát huy hơn nữa những thành quả hợp tác, Thủ tướng Lý Cường đề nghị hai bên cần không ngừng củng cố truyền thống hữu nghị và hỗ trợ lẫn nhau, đề cao chủ nghĩa đa phương, thương mại tự do và hợp tác cùng có lợi, đồng thời nắm bắt xu hướng phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo và các tiến bộ công nghệ. Về định hướng thời gian tới, Thủ tướng Lý Cường đề xuất hai bên cùng tiếp tục nỗ lực duy trì hoà bình và ổn định, kiên trì đối thoại để giải quyết các khác biệt, thúc đẩy phát triển và thịnh vượng chung thông qua liên kết kinh tế, tăng cường kết nối và đẩy mạnh hợp tác về khoa học - công nghệ, AI…, qua đó mang lại những lợi ích thiết thực cho người dân.
Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, quan hệ ASEAN - Trung Quốc là một trong những mối quan hệ đối tác toàn diện, thực chất và quan trọng hàng đầu của ASEAN.
Thủ tướng đánh giá cao nhiều đề xuất nhằm tăng cường hợp tác ASEAN - Trung Quốc và ủng hộ việc thông qua các văn kiện quan trọng của Hội nghị lần này, đặc biệt là Tuyên bố chung kỷ niệm 5 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện ASEAN - Trung Quốc.
Về các ưu tiên cho hợp tác của ASEAN - Trung Quốc, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị củng cố lòng tin chiến lược và duy trì môi trường hòa bình, ổn định: “Tôi đề nghị chúng ta tiếp tục mở rộng trao đổi và hợp tác trên tất cả các kênh. Đồng thời, hai bên cần ưu tiên hợp tác trong việc giải quyết các thách thức an ninh phi truyền thống. Chúng ta cũng cần nâng tầm phối hợp tại Liên Hợp Quốc và các diễn đàn khác dựa trên luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc. Tôi cũng hoan nghênh những tiến triển quan trọng trong đàm phán Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC). Việt Nam kêu gọi các bên liên quan đẩy nhanh nỗ lực nhằm sớm đạt được một COC thực chất, hiệu lực, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982. ASEAN và Trung Quốc cũng cần bảo đảm thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC). Điều này sẽ giúp duy trì Biển Đông là vùng biển hòa bình, ổn định và hợp tác”.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đề nghị nâng cao chất lượng hợp tác và tăng cường kết nối chiến lược. Theo đó, cần ưu tiên triển khai Nghị định thư nâng cấp Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN - Trung Quốc ngay sau khi có hiệu lực vào tháng 12 năm nay. Việt Nam sẵn sàng cùng các nước thúc đẩy kết nối đường sắt xuyên biên giới, cửa khẩu thông minh, các khu hợp tác kinh tế qua biên giới, kết nối lưới điện ASEAN và nâng cấp các hành lang kinh tế trọng điểm. Đồng thời tiếp tục thúc đẩy hợp tác Mê Kông - Lan Thương, qua đó giúp thu hẹp khoảng cách phát triển và cải thiện việc quản lý, sử dụng bền vững nguồn nước.
Nhấn mạnh việc đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành những trụ cột mới trong hợp tác, Thủ tướng đề nghị ASEAN và Trung Quốc tăng cường liên kết giữa các trung tâm đổi mới sáng tạo, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ; đẩy mạnh nghiên cứu chung và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Thủ tướng cũng đánh giá cao vai trò tiên phong của Trung Quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và hoan nghênh việc tăng cường hợp tác ASEAN - Trung Quốc trong lĩnh vực này.
Kết thúc Hội nghị, các nhà Lãnh đạo đã ra Tuyên bố chung kỷ niệm 5 năm Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-Trung Quốc cùng các tuyên bố về tăng cường hợp tác năng lượng và lâm nghiệp giữa hai bên.








