Chính quyền Tổng thống Donald Trump đề xuất yêu cầu các trường học tại Mỹ nộp khoản phí lên tới 70.000 USD cho mỗi sinh viên quốc tế tham gia chương trình Thực tập thực hành không bắt buộc (OPT). Chương trình cho phép sinh viên nước ngoài làm việc tại Mỹ trong lĩnh vực liên quan đến ngành học. Đây là động thái mới nhất trong nỗ lực hạn chế số lượng sinh viên nước ngoài theo học tại Mỹ của chính quyền Trump.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) công bố đề xuất hôm 7/10. Văn bản được đăng trên Công báo Liên bang vào 8/10 và sẽ tiếp nhận ý kiến đóng góp đến ngày 9/11.
OPT là chương trình cấp phép làm việc tạm thời dành cho sinh viên quốc tế, cho phép họ tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp liên quan đến ngành học trong thời gian học hoặc sau khi tốt nghiệp. DHS cho rằng chương trình này phát triển vượt tầm kiểm soát, trở thành một kênh đưa lao động nước ngoài vào Mỹ và tạo điều kiện cho các hành vi gian lận.
Theo quy định hiện hành, sinh viên quốc tế trả khoảng 500 USD khi nộp đơn xin tham gia OPT và nhìn chung được phép làm việc tại Mỹ tối đa một năm trong hoặc sau thời gian học. Sinh viên thuộc các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) có thể được gia hạn thời gian làm việc.
Theo đề xuất mới, các trường sẽ phải trả 70.000 USD cho mỗi sinh viên trong lần tham gia OPT đầu tiên, cùng khoản phí bổ sung 30.000 USD cho mỗi lần tham gia chương trình tiếp theo. DHS thừa nhận các trường có thể chuyển nghĩa vụ tài chính này cho sinh viên hoặc người sử dụng lao động. Toàn bộ số tiền thu được sẽ được nộp vào ngân khố Mỹ.
Theo TIME, sinh viên quốc tế trở thành một trong những mục tiêu trong chính sách siết chặt quy định nhập cư của chính quyền Trump nhiệm kỳ thứ hai.
Chính quyền đã thu hồi hàng nghìn thị thực sinh viên, tăng cường thẩm tra hồ sơ, bao gồm việc xem xét hoạt động trên mạng xã hội của người nộp đơn. Nhà Trắng cũng gây sức ép buộc các trường đại học và cao đẳng chấp nhận một thỏa thuận có nội dung giới hạn số lượng sinh viên đại học sử dụng thị thực nước ngoài.
Ngoài ra, chính quyền từng tìm cách giới hạn thời gian lưu trú của sinh viên quốc tế ở mức tối đa bốn năm và đặc biệt chú ý đến sinh viên Trung Quốc do những lo ngại về an ninh quốc gia.
DHS cho biết hồi tháng 5, cơ quan này phát hiện hơn 10.000 sinh viên nước ngoài khai báo làm việc cho những nhà tuyển dụng bị nghi ngờ có dấu hiệu bất thường. Qua điều tra tại nhiều bang, các nhà chức trách cho biết họ tìm thấy những tòa nhà bỏ trống và cửa khóa tại các địa chỉ được khai báo là nơi làm việc của hàng trăm sinh viên quốc tế.
Các điều tra viên cũng nêu những dấu hiệu gian lận, chẳng hạn như nhân viên không có thật và các giao dịch tài chính đáng ngờ.
Theo số liệu DHS dẫn trong đề xuất, có 194.554 sinh viên được cấp giấy phép làm việc trong năm 2024, tăng so với 160.627 người của năm 2023.
Cơ quan này cho rằng số người tham gia OPT tăng nhanh hơn đáng kể so với số doanh nghiệp mà họ có đủ khả năng kiểm tra và điều tra. DHS cảnh báo nếu không có khoản phí mới, cơ quan này có thể không duy trì được chương trình theo mục tiêu chống gian lận, thậm chí phải đóng cửa hoàn toàn OPT.
DHS cũng lập luận rằng khoản phí sẽ buộc các trường tăng cường giám sát và lựa chọn kỹ hơn những sinh viên được đề cử tham gia chương trình, đồng thời hạn chế việc sử dụng OPT để né tránh các quy định của thị thực lao động H-1B.
H-1B là loại thị thực cho phép doanh nghiệp Mỹ tuyển dụng lao động nước ngoài trong các ngành nghề chuyên môn, như công nghệ, kỹ thuật, giáo dục, y tế và tài chính. OPT thường được xem là bước đệm giúp sinh viên quốc tế tích lũy kinh nghiệm làm việc trước khi chuyển sang diện H-1B.
Đề xuất thu phí mới được dự báo sẽ vấp phải những thách thức pháp lý, tương tự các biện pháp hạn chế sinh viên quốc tế trước đây của chính quyền Trump.
Ngày 5/10, một số tổ chức giáo dục đã khởi kiện chính quyền liên quan đến nỗ lực hạn chế một chương trình tương tự mang tên Thực tập thực hành theo chương trình học (CPT). Trong khi đó, khoản phí 100.000 USD đối với thị thực H-1B mới cũng bị các tòa án chặn lại trong một số vụ kiện.
Doug Rand, Giám đốc Quỹ Talent Mobility - tổ chức vận động thu hút nhân tài nước ngoài trong lĩnh vực STEM - cho rằng DHS không có thẩm quyền áp đặt khoản phí 70.000 USD đối với sinh viên quốc tế. Ông dự đoán đề xuất khó có thể đứng vững trước các thách thức tại tòa án.
Todd Schulte, Chủ tịch Tổ chức vận động cải cách nhập cư FWD.us, cảnh báo nếu được thông qua, chính sách này sẽ khiến Mỹ tự làm suy yếu khả năng cạnh tranh trong cuộc đua thu hút nhân tài toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực STEM.
Một khảo sát do Viện Nghiên cứu Tiến bộ (Institute for Progress), một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Washington, công bố ngày 6/10 cho thấy phần lớn sinh viên quốc tế có kế hoạch sử dụng OPT. Tuy nhiên, nếu khoản phí mới được áp dụng, số sinh viên cho biết họ có khả năng tìm cách ở lại Mỹ sẽ giảm khoảng 80% theo kết quả khảo sát.
Đối với sinh viên STEM đủ điều kiện tham gia OPT, chỉ 15% cho biết họ có khả năng sẽ tìm cách ở lại Mỹ nếu đề xuất được triển khai.
