Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Chương trình hành động về tăng cường kỷ cương; xây dựng văn hóa trung thực, liêm chính và thực chất trong các hoạt động giáo dục.
Chương trình được triển khai từ năm học 2026-2027, cụ thể hóa yêu cầu tăng cường kỷ cương, trách nhiệm, trung thực, liêm chính và thực chất trong các hoạt động giáo dục.
Không giao chỉ tiêu áp đặt về điểm số
Một trong những nội dung đáng chú ý của chương trình là yêu cầu các cơ sở giáo dục tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá, thi cử, tuyển sinh và kiểm định chất lượng bảo đảm khách quan, trung thực, phản ánh đúng năng lực, phẩm chất của người học.
Bộ GD&ĐT quy định rõ: “Không chạy theo thành tích, không đánh đổi chất lượng thực chất lấy các chỉ tiêu hình thức”.
Theo đó, cán bộ quản lý chịu trách nhiệm về tính trung thực, khách quan của kết quả đánh giá, thi cử. Đặc biệt, Bộ yêu cầu “không giao chỉ tiêu áp đặt về điểm số, tỷ lệ học sinh khá, giỏi cho giáo viên”.
Đối với nhà giáo, chương trình nhấn mạnh vai trò nêu gương về đạo đức, trách nhiệm, trung thực, liêm chính; đánh giá đúng sự tiến bộ thực chất và lấy sự tiến bộ của người học làm trung tâm. Đối với người học, chương trình yêu cầu học thật để có tri thức thật, năng lực thật; trung thực trong kiểm tra, thi cử, không lạm dụng công nghệ để giả mạo kết quả.
Hướng tới “dạy thật, học thật, thi thật, đánh giá thật”
Chương trình đặt mục tiêu xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, trung thực, liêm chính, nhân văn, thực chất, an toàn, lành mạnh, dân chủ, tôn trọng và lấy người học làm trung tâm.
Đến năm 2030, các tiêu chí về liêm chính, trung thực, trách nhiệm nêu gương được cụ thể hóa và áp dụng trong đánh giá, xếp loại, quy hoạch, bổ nhiệm, khen thưởng. 100% cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục xây dựng và duy trì môi trường “dạy thật, học thật, thi thật, đánh giá thật”.
Định hướng đến năm 2035, văn hóa trung thực, liêm chính, thực chất trở thành giá trị cốt lõi được xã hội công nhận, tin tưởng; qua đó nâng cao độ tin cậy của kết quả học tập, văn bằng và chứng chỉ của hệ thống giáo dục Việt Nam.
Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được sử dụng rộng rãi trong giáo dục, chương trình yêu cầu xây dựng các quy định về liêm chính học thuật, phòng, chống đạo văn, làm thay và gian lận bằng công nghệ. Các cơ sở giáo dục phải hướng dẫn việc trích dẫn nguồn, tôn trọng bản quyền và sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm.
Rà soát, cắt giảm hoạt động gây áp lực thành tích
Cùng với tăng cường kỷ cương, chương trình yêu cầu khắc phục bệnh thành tích, giảm sổ sách, cuộc thi và công việc ngoài chuyên môn, không làm phát sinh thêm thủ tục cho cơ sở giáo dục và giáo viên.
Bộ GD&ĐT yêu cầu rà soát các loại hồ sơ, sổ sách, báo cáo, kỳ thi, cuộc thi, hội thi, hội thao và phong trào thi đua; tinh gọn hoặc bãi bỏ những hoạt động không thiết thực, gây áp lực thành tích. Việc báo cáo, thống kê được định hướng thực hiện trên môi trường số theo nguyên tắc “một dữ liệu chỉ thu thập một lần”, sử dụng cho nhiều mục đích quản lý, giảm tối đa hồ sơ và báo cáo trùng lặp.
Chương trình cũng quy định không huy động, điều động giáo viên thực hiện nhiệm vụ hành chính, tham gia phong trào ngoài chức năng, nhiệm vụ, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Cơ sở giáo dục không tự đặt thêm hồ sơ, sổ sách không cần thiết; phải cắt giảm các cuộc họp, phong trào hình thức. Cán bộ quản lý có trách nhiệm bảo vệ thời gian làm chuyên môn của nhà giáo.
Để chương trình có tiến độ cụ thể, Bộ GD&ĐT yêu cầu tổ chức thực hiện theo phương châm “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”; từng nhiệm vụ được xác định đơn vị chủ trì, sản phẩm và thời hạn hoàn thành.
Các đơn vị đồng thời phải ban hành hướng dẫn kiểm tra, đánh giá học sinh phổ thông bảo đảm thực chất, khách quan, công bằng và phù hợp với bối cảnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo.
Chương trình xác định lộ trình thực hiện từ năm học 2026-2027, gắn yêu cầu tăng cường kỷ cương với mục tiêu “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”.
