Việc chăm sóc sức khỏe cho người bệnh ung thư giai đoạn tiến triển hoặc giai đoạn muộn tại nhà là hành trình nhiều áp lực đối với người thân. Theo các bác sĩ Khoa Chăm sóc Giảm nhẹ - Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, người chăm sóc cần đặc biệt lưu ý ba kỹ năng quan trọng gồm phòng loét tì đè, kiểm soát đau và bảo đảm dinh dưỡng.
Chăm sóc vết loét tì đè
Vết loét tì đè xảy ra do áp lực lên vùng da kéo dài khiến máu khó lưu thông. Trong trường hợp này, người chăm sóc có thể thực hiện các thao tác với người bệnh ung thư:
Thay đổi tư thế: Đây là biện pháp quan trọng nhất. Hãy giúp người bệnh thay đổi tư thế nhiều lần trong ngày.
Giữ da khô thoáng: Kiểm tra và lau khô ngay nếu người bệnh bị đổ mồ hôi hoặc đại tiểu tiện không tự chủ. Tránh chà xát mạnh khi vệ sinh da.
Sử dụng đệm hỗ trợ: Ưu tiên dùng đệm hơi hoặc đệm nước để phân tán áp lực lên cơ thể người bệnh.
Kiểm tra các vùng nguy cơ: Lưu ý vùng xương cùng, gót chân, khuỷu tay, bả vai. Nếu thấy da đỏ lâu không mất, cần thay đổi tư thế ngay. Nếu vết loét đã xuất hiện mủ hoặc hoại tử, tuyệt đối không tự ý bôi thuốc lạ, hãy liên hệ ngay với nhân viên y tế để được xử lý đúng kỹ thuật.
Kiểm soát đau
Đau không chỉ là triệu chứng thể chất mà còn là gánh nặng tâm lý. Vì vậy, khi chăm sóc người bệnh ung thư người thực hiện cần chú ý:
Tuân thủ thuốc: Sử dụng thuốc giảm đau đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ, không đợi đến khi đau mới uống. Việc duy trì nồng độ thuốc ổn định trong máu giúp kiểm soát cơn đau hiệu quả hơn.
Theo dõi biểu hiện đau: Đối với người bệnh khó giao tiếp, hãy quan sát tình trạng: nhăn mặt, tiếng kêu rên, bồn chồn, vã mồ hôi hoặc nhịp thở nhanh… Đó có thể là những tín hiệu cầu cứu của người bệnh.
Biện pháp không dùng thuốc: Kết hợp xoa bóp nhẹ nhàng, chườm ấm (nếu phù hợp), thay đổi tư thế thoải mái hoặc trò chuyện, nghe nhạc giúp đánh lạc hướng tâm trí người bệnh khỏi cơn đau.
Dinh dưỡng
Đối với người bệnh ung thư, dinh dưỡng rất quan trọng, giúp ngăn ngừa tình trạng suy mòn, cải thiện chỉ số toàn trạng.
Người bệnh nên được chia thành 5-6 bữa nhỏ mỗi ngày thay vì chỉ ăn ba bữa chính. Các món ăn mềm, lỏng, dễ tiêu như cháo, súp, sữa hoặc các sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt là lựa chọn phù hợp.
Theo các bác sĩ, ở giai đoạn muộn, khẩu vị của người bệnh có thể thay đổi. Người chăm sóc nên tôn trọng sở thích ăn uống của người bệnh nếu không ảnh hưởng đến sức khỏe. Trường hợp người bệnh nuốt khó, cần cho uống nước từng ngụm nhỏ hoặc dùng thìa để hạn chế nguy cơ sặc.
Các chuyên gia nhấn mạnh, việc nắm vững những kỹ năng chăm sóc cơ bản không chỉ giúp phòng ngừa biến chứng mà còn góp phần mang lại sự thoải mái, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh ung thư trong quá trình điều trị và chăm sóc tại nhà.
