Nhà sản xuất quốc phòng Ukraine SkyFall thông báo đã bắt đầu sản xuất hàng loạt đối với mẫu UAV tấn công một chiều (one-way attack drone) chưa được công bố tên chính thức. Theo các thông số do Bloomberg đăng tải, UAV này có tầm hoạt động khoảng 600 km, mang đầu đạn nặng 40-50 kg và có giá thành ước tính từ 25.000-30.000 USD mỗi chiếc. Nếu các thông tin được xác nhận, đây sẽ là lựa chọn có chi phí thấp hơn để Ukraine tiến hành các đòn tấn công tầm xa, qua đó dành các loại tên lửa đắt tiền hơn cho những mục tiêu có giá trị chiến lược.
Ukraine mở rộng năng lực tấn công bằng UAV mới
Theo SkyFall, mẫu UAV mới có sải cánh 3,5 m, có thể mang nhiều loại đầu đạn khác nhau, gồm đầu đạn phân mảnh, đầu đạn nổ phá mảnh hoặc các cấu hình chuyên biệt theo từng nhiệm vụ, với khối lượng từ 40-50 kg.
Tuy nhiên, công ty không cho biết con số này là tổng trọng lượng đầu đạn hay chỉ riêng lượng thuốc nổ. Đồng thời, các thông tin quan trọng như thành phần thuốc nổ, thiết kế vỏ phân mảnh, loại ngòi nổ, góc tiếp cận mục tiêu, độ chính xác hay cơ chế dẫn đường giai đoạn cuối cũng chưa được tiết lộ.
Việc thiếu các dữ liệu trên khiến giới chuyên môn chưa thể đánh giá chính xác hiệu quả sát thương của UAV đối với các mục tiêu được gia cố. Về lý thuyết, đầu đạn phân mảnh sẽ hiệu quả hơn khi tấn công các mục tiêu lộ thiên như khí tài quân sự, radar, máy bay đỗ trên sân bay hoặc sinh lực đối phương, trong khi đầu đạn nổ phá mảnh tạo hiệu ứng nổ mạnh hơn đối với nhà kho, xưởng sửa chữa, sở chỉ huy hoặc cơ sở hậu cần.
Dù vậy, đầu đạn nặng 40-50 kg không đồng nghĩa UAV có khả năng xuyên phá công sự kiên cố. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào độ chính xác, loại ngòi nổ, thiết kế đầu đạn cũng như góc tiếp cận mục tiêu.
Với tầm hoạt động 600 km, UAV này nằm giữa các loại đạn bay lảng vảng tầm ngắn và các UAV tấn công tầm xa của Ukraine có khả năng vươn tới mục tiêu cách điểm phóng trên 1.000 km. Theo đánh giá, tầm bắn này đủ để tấn công các sở chỉ huy, kho đạn, radar phòng không, cơ sở hỗ trợ hàng không và các đầu mối vận tải trong các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát cũng như một số khu vực giáp biên giới Nga.
Tuy nhiên, SkyFall chưa công bố các thông số quan trọng như loại động cơ, tốc độ hành trình, trần bay, phương thức phóng, hệ thống dẫn đường, liên kết dữ liệu hay khả năng chống chế áp điện tử. Đây đều là những yếu tố quyết định khả năng sống sót và hiệu quả tác chiến của UAV trong môi trường chiến tranh điện tử.
JetKiller - khắc tinh của UAV Shahed
Bên cạnh UAV tấn công, SkyFall cũng ra mắt P1-SUN JetKiller, phiên bản nâng cấp của UAV đánh chặn P1-SUN nhằm đối phó các biến thể UAV Shahed sử dụng động cơ phản lực của Nga (Shahed là UAV do Iran thiết kế, được Nga sản xuất với tên gọi Geran).
Theo nhà sản xuất, JetKiller đạt tốc độ tối đa 370 km/h, cao hơn mức 310 km/h của phiên bản trước, có tầm hoạt động 30 km, trần bay 9.000 m, thời gian hoạt động tối đa 15 phút và mang đầu đạn nặng 500 gram. Hệ thống có thể lắp camera ngày hoặc camera ảnh nhiệt. SkyFall cho biết mô-đun dẫn đường tự động có khả năng phát hiện và khóa mục tiêu trên không ở khoảng cách tối đa 1 km.
Ở tốc độ 370 km/h, JetKiller cần khoảng 4,9 phút để bay hết quãng đường 30 km, đồng nghĩa phần lớn thời gian hoạt động sẽ dành cho việc tiếp cận mục tiêu, leo cao và hiệu chỉnh đường bay.
Đối với UAV Geran-4, được tình báo quân sự Ukraine cho là có tốc độ khoảng 320 km/h, JetKiller chỉ nhanh hơn khoảng 50 km/h. Nếu xuất phát từ vị trí cách mục tiêu 1 km phía sau, UAV đánh chặn sẽ mất khoảng 72 giây để bắt kịp trong điều kiện lý tưởng.
Trong khi đó, Geran-5 được cho là có tốc độ từ 450-600 km/h, mang đầu đạn 90 kg, tầm hoạt động 950 km và trần bay 6.000 m. Với tốc độ này, JetKiller khó có thể bám đuổi từ phía sau, thay vào đó phải triển khai đánh chặn theo hướng đối đầu hoặc cắt ngang quỹ đạo bay, kết hợp dữ liệu từ radar hoặc các hệ thống cảnh giới khác.
Trong tình huống đối đầu trực diện, tốc độ tiếp cận tổng hợp giữa JetKiller và Geran-5 có thể đạt 820-970 km/h. Nếu hệ thống tự động khóa mục tiêu ở cự ly 1 km như SkyFall công bố, UAV đánh chặn chỉ còn khoảng 3,7-4,4 giây để hoàn tất quá trình tiêu diệt mục tiêu.
SkyFall cho biết JetKiller đã bắn hạ hơn một chục UAV Shahed phản lực trong quá trình thử nghiệm chiến đấu và dự kiến bắt đầu sản xuất hàng loạt từ tháng 8/2026. Công ty cũng tuyên bố phiên bản tiêu chuẩn P1-SUN đã tiêu diệt hơn 5.500 UAV kể từ tháng 11/2025 và có năng lực sản xuất tới 50.000 UAV đánh chặn mỗi tháng. Tuy nhiên, theo Reuters, những số liệu này hiện chưa thể được xác minh độc lập.
Ukraine tăng cường năng lực tác chiến bằng UAV
Theo đánh giá, hai hệ thống do SkyFall phát triển đảm nhiệm những vai trò khác nhau trên chiến trường. UAV tấn công tầm 600 km được thiết kế để tiến hành các đòn đánh chiều sâu với chi phí thấp, trong khi JetKiller hướng tới việc giảm gánh nặng cho các hệ thống tên lửa phòng không bằng cách đảm nhiệm nhiệm vụ đánh chặn UAV.
Tuy nhiên, chỉ các thông số do nhà sản xuất công bố là chưa đủ để đánh giá hiệu quả tác chiến của hai hệ thống này. Những yếu tố quan trọng như tỷ lệ đánh trúng mục tiêu, hiệu quả trong môi trường bị chế áp điện tử, xác suất đánh chặn thành công, cường độ khai thác và số lượng thực tế được đưa vào chiến đấu vẫn chưa được công bố hoặc kiểm chứng độc lập.
Do đó, ở thời điểm hiện nay, các sản phẩm mới của SkyFall chủ yếu phản ánh bước tiến về năng lực công nghiệp quốc phòng của Ukraine, thay vì là bằng chứng cho thấy cán cân tác chiến trên không đã thay đổi đáng kể.
