Hội thảo do Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương tổ chức. Các tham luận và ý kiến tại Hội thảo tập trung làm rõ vị trí, vai trò chủ thể của Nhân dân, mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân; đồng thời phân tích những vấn đề đặt ra trong tổ chức thực hiện và đề xuất cơ chế, giải pháp để quyền làm chủ của Nhân dân được thực hiện đầy đủ, thực chất và hiệu quả hơn.
Các ý kiến thống nhất khẳng định, Nhân dân là chủ thể của quyền lực; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân là vấn đề có tính nguyên tắc trong xây dựng Đảng, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hệ thống chính trị. Quan điểm “Dân là gốc” đặt ra yêu cầu quyền làm chủ của Nhân dân phải được tôn trọng, bảo đảm và phát huy trong hoạt động của hệ thống chính trị.
Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, ông Trần Quốc Toản, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên cho biết, địa phương đã gắn thực hiện dân chủ ở cơ sở với phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, công tác tiếp công dân, đối thoại trực tiếp với Nhân dân và giải quyết kiến nghị, phản ánh. Các kênh tiếp nhận thông tin được duy trì qua tiếp công dân, đường dây nóng, hộp thư điện tử, cổng thông tin điện tử; đồng thời quan tâm công khai kết quả xử lý vụ việc theo quy định.
Hưng Yên cũng chú trọng phát huy quyền được biết, được bàn, được tham gia và giám sát của Nhân dân trong những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân; tăng cường vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.
Toàn tỉnh đã xây dựng, duy trì hơn 2.600 mô hình “Dân vận khéo”; Nhiều mô hình được triển khai như “Đại biểu Hội đồng nhân dân uống trà nghe dân nói”, “Ngày thứ bảy vì dân”, “Tổ công nghệ số cộng đồng”, “Dân vận khéo trong giải phóng mặt bằng”. MTTQ Việt Nam xây dựng 104/104 mô hình khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc.
Ông Trần Quốc Toản cho biết: “Trong thời gian tới, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh từ thực hiện dân chủ theo quy trình sang bảo đảm dân chủ bằng kết quả cụ thể. Từ đó, tổ chức lấy ý kiến, kiến nghị sang thực sự lắng nghe, tiếp thu và giải trình, từ việc xây dựng mô hình sang đánh giá hiệu quả và lợi ích thiết thực mà mô hình mang lại cho người dân, với phương châm: dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng; đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường đối thoại và giải quyết kịp thời những vấn đề nhân dân quan tâm, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, trọng dân, hiểu dân, có trách nhiệm với nhân dân và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn”.
Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, cần nhận thức sâu sắc hơn vị trí trung tâm, nền tảng và quyền làm chủ của Nhân dân trong mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Theo ông, Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý nhằm để Nhân dân làm chủ. Vì vậy, Nhân dân làm chủ phải được xác định là mục tiêu cao nhất.
GS.TS Phùng Hữu Phú cũng lưu ý, mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân hiện không chỉ diễn ra trong môi trường truyền thống mà ngày càng diễn ra mạnh mẽ trên môi trường số. Công nghệ số tạo điều kiện kết nối nhanh hơn giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân, giúp chủ trương, chính sách đến với người dân nhanh hơn và nguyện vọng, sáng kiến của Nhân dân cũng có thể được phản ánh nhanh hơn. Tuy nhiên, công nghệ số, AI và thuật toán cũng đặt ra những thách thức mới, đòi hỏi phải có phương thức phù hợp trong môi trường số: “Tăng cường quan hệ Đảng với nhân dân, dựa vào dân xây dựng Đảng trong môi trường số chính là bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, là bảo vệ sự tồn tại phát triển của hệ thống chính trị. Cho nên phải đặc biệt coi trọng cái này, chúng ta không chỉ làm theo cách lâu nay chúng ta vẫn làm đâu, mà phải có những cách làm mới trong môi trường số".
Một nội dung khác được các đại biểu nhấn mạnh, đó là cần tiếp tục cụ thể hóa cơ chế để Nhân dân thực sự tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị của đất nước; cụ thể hóa quyền giám sát của Nhân dân, phương thức giám sát, trách nhiệm giải trình và việc thực hiện sau giám sát.
Từ những góp ý tại hội thảo, ông Nguyễn Quang Đức, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương cho biết, những kết quả nghiên cứu, trao đổi tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục tổng kết thực tiễn, bổ sung, phát triển lý luận, hoàn thiện các nội dung của Đề án, xây dựng văn bản mới trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư đáp ứng yêu cầu phát huy mạnh mẽ hơn quyền làm chủ của nhân dân trong xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị trong giai đoạn mới. Mục tiêu là hoàn thiện cơ chế để quyền làm chủ của Nhân dân được thực hiện ngày càng đầy đủ, thực chất và hiệu quả; phát huy vai trò của Nhân dân trong xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; qua đó củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội và phát huy sức mạnh của Nhân dân trong xây dựng, phát triển đất nước.
Cơ quan chủ trì và Tổ biên tập sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến; tiếp tục rà soát, khảo sát, bổ sung những vấn đề chưa đủ cơ sở hoặc còn có cách tiếp cận khác nhau, xác định đúng những vấn đề Đề án cần tập trung giải quyết trên cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc.
