Tầng giữa của đại dương, nằm ở độ sâu từ 200 đến 1.000 mét (khoảng 600 đến 3.300 feet) dưới mặt nước, là môi trường sống lớn nhất hành tinh nhưng lại là nơi con người ít hiểu biết nhất.
Áp suất nước khổng lồ cùng bóng tối vĩnh cửu khiến việc tiếp cận khu vực này gặp muôn vàn khó khăn. Dẫu vậy, sau chuyến thám hiểm kéo dài hai tuần tại vùng biển phía nam Đại Tây Dương ngoài khơi Brazil, một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế lập kỳ tích khi phát hiện ra 31 loài sinh vật biển mới hoàn toàn.
Trong số đó, có những sinh vật kỳ dị như loài mực thủy tinh ma quái, sứa xuyên thấu thanh thoát, hay loài giun tơ di chuyển với tốc độ cực nhanh. Bà Karen Osborn, nhà khoa học trưởng của chuyến hải trình, chia sẻ đầy hào hứng:
“Môi trường sống lớn nhất trên Trái Đất này chứa đầy những loài động vật đáng kinh ngạc mà chúng ta chỉ mới bắt đầu hiểu được. Tôi luôn bị cuốn hút bởi sự đa dạng tuyệt vời trong cách chúng phát triển để tồn tại dưới áp suất và bóng tối cực hạn”.
Để giải mã vùng “nửa tối” của đại dương, tàu nghiên cứu Falkor thuộc Viện Hải dương học Schmidt triển khai loạt vũ khí công nghệ cao. Đáng chú ý nhất là robot lặn SuBastian, buồng thực tế ảo và kính hiển vi confocal bánh xe quay mang biệt danh “Con Mực”.
Thiết bị đặc biệt này cho phép các chuyên gia lần đầu tiên chụp ảnh trực tiếp cấu trúc tế bào sống ngay bên trong cơ thể các sinh vật biển sâu khi chúng vừa được đưa lên tàu. Đánh giá về bước tiến vượt bậc này, ông Manu Prakash, kỹ sư sinh học tại Đại học Stanford, cho biết:
“Công nghệ mới mở ra cánh cửa đột phá cho việc nghiên cứu sinh lý học biển sâu, giúp liên kết cấu trúc tế bào với chức năng sinh tồn. Giờ đây, chúng ta có thể trực tiếp chứng kiến các quá trình vận hành nội bộ diễn ra sống động bên trong những sinh vật cực đoan này”.
Nhờ các công cụ tối tân này, nhóm nghiên cứu có thể nhanh chóng định danh chính xác các loài mới mà không cần mất nhiều tháng chờ đợi trong phòng thí nghiệm đất liền. Sự kết hợp giữa robot ngầm và công nghệ hình ảnh sinh học đang mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành hải dương học, giúp nhân loại vén màn những bí ẩn sâu thẳm nhất dưới đáy đại dương.
