Từ sự hỗ trợ của Dự án “Phát triển năng lực của tổ chức Hội LHPN Việt Nam về bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu” do tổ chức APHEDA (Australia) tài trợ, nhóm “Phụ nữ tiên phong thúc đẩy môi trường xanh” tại xã Chợ Rã, tỉnh Thái Nguyên được thành lập với gần 30 thành viên, nòng cốt là Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, Chi hội trưởng phụ nữ và các hội viên tích cực.
Tham gia mô hình, các thành viên được tập huấn kiến thức, kỹ năng tuyên truyền về bảo vệ môi trường, phân loại rác tại nguồn, sử dụng chế phẩm sinh học để ủ rác hữu cơ thành phân bón, giảm thiểu rác thải nhựa và ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan. Từ nguồn hỗ trợ của dự án, Hội LHPN xã Chợ Rã cũng trang bị 50 thùng rác, men vi sinh, thùng ủ rác hữu cơ, 10 “Ngôi nhà xanh” thu gom rác tái chế cùng 10 lò đốt rác. Những hỗ trợ thiết thực này đã tạo điều kiện để nhóm triển khai hiệu quả các hoạt động bảo vệ môi trường, góp phần thay đổi nhận thức và thói quen của người dân địa phương.
Chị Lý Thị Liên, thôn Bản Piềng, thôn Dài Khao, xã Chợ Rã cho biết:"Từ khi tôi tham gia vào nhóm cũng được dự án về tập huấn cho là phân loại rác thải tại nguồn. Qua đó thì tôi cũng về tôi cũng tuyên truyền cho bà con nhân dân trong thôn bản để bà con cùng thực hiện rất là tốt”.
“Tôi cũng được về tập huấn và về đến nhà thì cũng thu gom rác thải và phân loại rác thải thái chế, rác thải ủ phân bón. Tôi cũng tuyên truyền cả các hội viên trong chi hội, bây giờ môi trường được sạch đẹp hơn”, bà Trương Thị Thắm chia sẻ.
Với tinh thần xung kích, mỗi tuần Nhóm “Phụ nữ tiên phong thúc đẩy môi trường xanh” của xã Chợ Rã tự phân công nhiệm vụ, đôn đốc, theo dõi, kiểm tra, giám sát và hướng dẫn các hộ dân trong việc thu gom, phân loại và xử lý rác thải sinh hoạt theo đúng quy định tại 19 thôn. Ban đầu, việc vận động người dân thay đổi thói quen phân loại rác gặp không ít khó khăn nhưng với phương châm cầm tay chỉ việc, các thành viên trong nhóm đã đến từng ngõ, từng nhà, kiên trì vận động bà con không vứt rác bừa bãi ra suối, ra đường làng. Thay vào đó, rác phải được phân loại tại nguồn, bỏ đúng nơi quy định và định kỳ mang đến điểm tiêu hủy tập trung đúng giờ, đúng quy định.
Bà Ma Thị Nga, Trưởng thôn Nà Tạ cho biết: "Nhờ kiên trì vận động, nhận thức về việc phân loại rác của bà con đã có sự chuyển biến rõ nét. Ngày trước bà con chưa làm được chỗ phân loại rác thải tại nguồn cho nên nhiều lúc cũng vứt lung tung, đã không xanh, sạch được rồi thì thôi mà lại còn gây ô nhiễm. Khi mà có mô hình này thì vệ sinh đường làng và xóm thì bà con cũng đã có ý thức phân loại, môi sinh môi trường cảm thấy nó sạch sẽ hơn và bà con cùng thực hiện để mô hình đạt hiệu quả”.
Từ những hoạt động thiết thực của các nhóm phụ nữ, đến nay đa số hội viên tại các địa bàn thí điểm đã thực hiện nghiêm việc phân loại rác thải ngay tại hộ gia đình. Không chỉ dừng lại ở việc thay đổi thói quen sinh hoạt, nhiều chị em còn chủ động tận dụng rác hữu cơ để ủ làm phân bón cho vườn rau, cây ăn quả, góp phần giảm chi phí sản xuất và bảo vệ môi trường.
Tại thôn Nà Khuổi, xã Chợ Rã, chị Bế Thị Loàn là một trong những hội viên tích cực hưởng ứng mô hình. Mạnh dạn sử dụng phân bón hữu cơ được ủ từ rau, cỏ và các loại rác thải hữu cơ trong gia đình, chị nhận thấy cây trồng phát triển tốt, đất tơi xốp hơn, đồng thời giảm đáng kể chi phí mua phân bón.
“Có rất nhiều lợi ích, chẳng hạn mình đi tưới rau là rau sạch sẽ, gia đình mình dùng toàn sử dụng rau ở nhà hết, cũng ít khi đi mua ở ngoài, chỉ trường hợp rau nào thì mình không có mới đi mua ở ngoài thôi. Còn dùng những ủ phân này đi tưới thì nó rất là sạch sẽ, cây sinh trưởng nhanh mà lại ít bị sâu bệnh”, chị Bế Thị Loàn cho hay.
Cùng với hội viên phụ nữ, nhận thức của người dân xã Chợ Rã cũng dần thay đổi. Tình trạng đốt rác bừa bãi, xả rác xuống suối đã giảm rõ rệt. Thay vào đó, các tuyến đường phụ nữ tự quản, con đường hoa, mô hình “nhà sạch vườn đẹp” được hình thành, tạo diện mạo mới: sáng – xanh – sạch cho nông thôn vùng cao. Không chỉ nâng cao nhận thức về xử lý rác thải, các chị còn tạo ra được nguồn quỹ từ việc bán rác thải tái chế, giúp được nhiều hội viên nghèo có vốn để mua tư liệu sản xuất, cải thiện đời sống.
Bà Hoàng Thị Ly – Chủ tịch Hội LHPN xã Chợ Rã cho biết: “Nhờ hoạt động tích cực, nhóm “Phụ nữ tiên phong thúc đẩy môi trường xanh” đã lan tỏa được phong trào bảo vệ môi trường tới toàn thể bà con nhân dân trên địa bàn xã. Không còn tình trạng xả rác bữa bãi. Giờ đây người dân địa phương ngày càng chủ động tham gia các hoạt động giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng cảnh quan xanh - sạch - đẹp cho bản làng. Thời gian tới, Hội Phụ nữ xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhân rộng mô hình ra các thôn còn lại trên địa bàn, đồng thời vận động thêm nhiều hội viên và người dân cùng tham gia để góp phần xây dựng môi trường sống trong lành và thân thiện”.
Từ những việc làm giản dị nhưng thiết thực, mô hình thu gom, phân loại rác thải tái chế của nhóm phụ nữ tiên phong thúc đẩy môi trường xanh ở Chợ Rã đã góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, trở thành điểm sáng trong phong trào bảo vệ môi trường và xây dựng nông thôn mới ở vùng cao tỉnh Thái Nguyên.
