Các trạm dừng nghỉ được xem là hạ tầng dịch vụ thiết yếu phục vụ người dân, song thực tế thi công và thủ tục đầu tư tại nhiều điểm vẫn đang “giậm chân tại chỗ”.
Chậm từ mặt bằng đến hồ sơ thiết kế
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, nhiều trạm dừng nghỉ trên các đoạn tuyến Vân Phong - Nha Trang, Vạn Ninh - Cam Lộ, Mai Sơn - Quốc lộ 45, Nghi Sơn - Diễn Châu, Diễn Châu - Bãi Vọt và Nha Trang - Cam Lâm đang chậm so với tiến độ cam kết.
Đến nay, 7/9 trạm đã bàn giao đủ mặt bằng, còn lại 2 trạm tại Quảng Ngãi và Khánh Hòa vẫn vướng một phần, dự kiến hoàn tất trong tháng 10/2025. 9/9 trạm đã được cấp phép môi trường, 8/9 trạm được phê duyệt dự án, riêng trạm Quảng Ngãi - Hoài Nhơn (Km77) vẫn đang chờ phê duyệt.
Tại các tuyến Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Vân Phong - Nha Trang và Nha Trang - Cam Lâm, nhiều trạm chưa hoàn thiện hồ sơ thiết kế, hạng mục san nền hoặc thủ tục đầu tư, một số mới đạt 40-70% khối lượng san lấp, chưa có chuyển biến đáng kể về hạ tầng kỹ thuật và công trình dịch vụ.
Đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) - liên danh trúng thầu đầu tư 9 trạm dừng nghỉ dọc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông - cho biết, tiến độ thi công chịu ảnh hưởng lớn bởi thời tiết bất lợi, nhất là mưa lớn kéo dài trong thời gian qua. Ngoài ra, vướng mặt bằng khiến nhà đầu tư phải thi công cuốn chiếu, vừa làm vừa chờ, làm giảm hiệu quả tổ chức tổng thể.
“Biến động giá vật liệu và nhiên liệu cũng gây áp lực lớn lên chi phí và khả năng huy động nguồn lực. Giá xăng dầu, thép, nhựa đường, xi măng tăng cao khiến tổng chi phí vượt dự toán, ảnh hưởng tới tiến độ và năng lực tài chính của doanh nghiệp”, đại diện Petrolimex cho biết.
Một số gói thầu còn bị kéo dài thời gian huy động thiết bị do chờ cấp phép vận chuyển. Tiến độ triển khai phụ thuộc nhiều vào sự phối hợp giữa các nhà thầu, đơn vị tư vấn và chủ đầu tư.
Petrolimex khẳng định sẽ tăng cường nhân lực, tài chính, phối hợp chặt chẽ với Cục Đường bộ Việt Nam và các địa phương để đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hồ sơ thiết kế, tổ chức thi công hợp lý, làm việc tăng ca, đảm bảo chất lượng và tiến độ các dự án trạm dừng nghỉ.
Không thể chậm thêm, sẽ xử lý nghiêm nhà đầu tư yếu kém
Ông Bùi Quang Thái, Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, cho rằng các trạm dừng nghỉ là hạ tầng dịch vụ thiết yếu gắn liền với quá trình khai thác tuyến cao tốc Bắc - Nam, do đó việc chậm tiến độ không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của nhà đầu tư, mà còn gây tác động dây chuyền tới tiến độ vận hành toàn tuyến.
“Nhà đầu tư phải khẩn trương chấn chỉnh tiến độ, hoàn tất thủ tục phê duyệt, huy động nhân lực, máy móc thi công đồng loạt. Không thể chậm thêm nữa. Mỗi tháng trôi qua là thêm một phần trách nhiệm của cả hệ thống. Nhà đầu tư phải thể hiện rõ năng lực và cam kết của mình”, ông Thái nhấn mạnh.
Theo ông Thái, Cục Đường bộ sẽ rà soát tiến độ từng trạm, nếu không có chuyển biến, sẽ xem xét chấm dứt hợp đồng, báo cáo Bộ Xây dựng và Ban Chỉ đạo các công trình quan trọng quốc gia để xử lý trách nhiệm nhà đầu tư.
Để thúc tiến độ, Cục yêu cầu ban quản lý dự án chủ động phối hợp với địa phương giải quyết dứt điểm vướng mắc về mặt bằng và tài chính, trong đó có việc cung cấp tài khoản để nhà đầu tư nộp kinh phí giải phóng mặt bằng còn thiếu; đồng thời hỗ trợ nhà đầu tư đảm bảo nguồn vật liệu, vị trí đổ thải và tổ chức thi công hợp lý.
Phòng Thẩm định được giao tăng cường kiểm tra, giám sát tại hiện trường, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho nhà thầu; yêu cầu nhà đầu tư cam kết tiến độ cụ thể từng tháng, gắn trách nhiệm người đứng đầu đơn vị phụ trách từng trạm.
“Các trạm dừng nghỉ không chỉ là nơi đáp ứng nhu cầu thiết yếu, mà còn là điểm nhấn văn hóa, dịch vụ, góp phần nâng cao trải nghiệm cho người dân và doanh nghiệp khi di chuyển trên tuyến cao tốc hiện đại bậc nhất cả nước”, ông Thái khẳng định.
