Ngày 4/9 tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Mỹ, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết phát động “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững”, tuyên bố giai đoạn 2027–2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững. Đây là sáng kiến do Việt Nam khởi xướng, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực thúc đẩy văn hóa trở thành một động lực thiết yếu của phát triển bền vững trên phạm vi toàn cầu. Phóng viên VOV phỏng vấn Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn về ý nghĩa của sự kiện này.
Đưa văn hóa thành động lực của phát triển bền vững
PV: Thưa Thứ trưởng, vì sao cần đặt văn hóa vào vị trí thực chất hơn trong phát triển bền vững, và sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững” do Việt Nam đề xuất hướng tới những chuyển biến gì?
Thứ trưởng Ngô Lê Văn: Thế giới hiện nay đối mặt hàng loạt thách thức phát triển đan xen, nhưng chính điều đó lại càng làm nổi bật nhu cầu về một mô hình phát triển cân bằng, bao trùm và lấy con người làm trung tâm.
Chương trình nghị sự 2030 của Liên hợp quốc đã sớm ghi nhận vai trò của đa dạng văn hóa đối với phát triển bền vững, và Sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững 2027–2036” chính là minh chứng sinh động cho xu hướng đưa văn hóa vào chính sách phát triển một cách thực chất hơn.
Thứ nhất, về nhận thức, sáng kiến thúc đẩy sự nhìn nhận toàn diện hơn về vai trò của văn hóa đối với phát triển bền vững.
Thứ hai là về chính sách. Sáng kiến thúc đẩy lồng ghép hiệu quả văn hóa vào các chiến lược phát triển kinh tế, xã hội và môi trường, khuyến khích đầu tư phù hợp và tăng cường khả năng tiếp cận, tham gia, thụ hưởng văn hóa.
Thứ 3 là về hành động. Sáng kiến góp phần thúc đẩy hợp tác, chia sẻ tri thức, tăng cường năng lực và huy động sự tham gia của các chính phủ, tổ chức quốc tế, giới học thuật, cộng đồng và khu vực tư nhân.
Ý nghĩa then chốt của Sáng kiến là chuyển hóa nhận thức và cam kết thành hành động thực chất. Thành công của Thập kỷ phải được chứng minh bằng kết quả cụ thể, văn hóa trở thành động lực trong các chính sách phát triển và con người, cộng đồng thực sự là trung tâm thụ hưởng thành quả phát triển.
PV: Vai trò của Việt Nam trong việc Liên hợp quốc thông qua sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững” là gì? Và đâu là những bước tiếp theo để biến sự ủng hộ quốc tế thành kết quả cụ thể, thưa Thứ trưởng?
Thứ trưởng Ngô Lê Văn: Điều đáng chú ý nhất là Việt Nam đã chủ động đề xuất một sáng kiến vừa xuất phát từ yêu cầu phát triển đất nước, vừa đáp ứng mối quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng quốc tế về vai trò của văn hóa. Chính sự gặp gỡ giữa ưu tiên của Việt Nam và lợi ích chung là cơ sở để Sáng kiến nhận được sự hưởng ứng rộng rãi.
Đi từ ý tưởng ban đầu đến một sáng kiến được quốc tế ủng hộ là cả một quá trình tham vấn, vận động đa phương bài bản, Việt Nam đã chủ động trao đổi với UNESCO, các quốc gia thành viên và đối tác để hoàn thiện nội hàm và mở rộng đồng bảo trợ.
Sau khi được Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng UNESCO thông qua bằng đồng thuận, ngày 4/9/2026, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết phát động “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững 2027–2036”, với sự đồng bảo trợ của 103 nước thuộc nhiều khu vực và trình độ phát triển khác nhau. Ý nghĩa sâu xa của quá trình này là bước chuyển mình của đối ngoại đa phương Việt Nam: cùng với việc là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, chúng ta ngày càng chủ động đề xuất sáng kiến, chia sẻ kinh nghiệm và cùng đối tác xây dựng đồng thuận về các vấn đề có lợi ích chung, qua đó gắn kết tốt hơn ưu tiên phát triển của Việt Nam với các chương trình nghị sự quốc tế.
Việc thông qua Sáng kiến mới là bước đầu; giá trị của Thập kỷ sẽ được quyết định bởi chất lượng triển khai trong mười năm tới. Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với UNESCO, các cơ quan Liên hợp quốc và đối tác trong xây dựng kế hoạch hành động với những nội dung trọng tâm, thiết thực, khả thi. Đồng thời, chúng ta sẽ thúc đẩy chia sẻ tri thức, tăng cường hợp tác và huy động sự tham gia của các địa phương, giới học thuật, cộng đồng và khu vực tư nhân, nhằm mở rộng nguồn lực và hỗ trợ các nước đang phát triển phát huy đóng góp của văn hóa.
Triển khai Thập kỷ là hành động thiết thực thực hiện đồng bộ các định hướng lớn của Đảng: Nghị quyết số 59-NQ/TW (24/1/2025) về hội nhập quốc tế; Nghị quyết số 80-NQ/TW (7/1/2026) về phát triển văn hóa Việt Nam; và Nghị quyết số 06-NQ/TW (19/5/2026) về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV. Qua đó, chúng ta phát huy thế mạnh văn hóa, tri thức và sáng tạo của Việt Nam, đóng góp thiết thực vào kho tàng văn hóa và văn minh nhân loại, vì hòa bình, thịnh vượng và phát triển bền vững.
PV: Vâng, xin cảm ơn Thứ trưởng!
