Thảo luận ở Tổ về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) vào sáng nay, 19/10, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, điều cốt lõi của việc hoàn thiện luật này phải trúng, đúng chủ trương của Đảng, nhất là nghị quyết về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa; phải chống tham nhũng, tiêu cực trong quản lý tài sản công, đất đai.
Cho ý kiến cụ thể về dự thảo luật này, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần phải phân định rõ phạm vi điều chỉnh và đảm bảo thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật. Luật chỉ nên quy định thống nhất về trình tự, thủ tục tổ chức cuộc đấu giá. Nếu đi vào thực tế chi tiết sẽ trùng với nghị định, qua thông tư.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu: các nội dung trước và sau cuộc đấu giá như điều kiện tài sản đưa ra đấu giá, xác định giá khởi điểm, thẩm quyền quyết định, phê duyệt kết quả, nộp tiền, giao tài sản là phải để pháp luật chuyên ngành.
Theo Chủ tịch Quốc hội, cần bổ sung nguyên tắc xử lý xung đột pháp lý khi luật chuyên ngành được sửa đổi, đây là yêu cầu cốt lõi để tránh chồng chéo, tạo khoảng trống và thực hiện đúng chủ trương một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm. Có như vậy mới tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp.
“Tôi thấy là phải tập trung mạnh vào phòng, chống thông đồng, dìm giá, “quân xanh quân đỏ” và bỏ cọc. Đây là vấn đề bức xúc nhất hiện nay, trực tiếp liên quan đến chủ trương chống tham nhũng, tiêu cực và bảo vệ tài sản công. Nâng mức đặt tiền trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân lên 20 - 50% (điều này là luật hóa Nghị quyết 66 của Chính phủ) và mở rộng áp dụng có chọn lọc với một số loại tài sản dễ bị thao túng. Bổ sung hành vi nghiêm cấm tiết lộ danh sách, hồ sơ người tham gia trước thời điểm công khai; can thiệp, chỉ đạo quy định trong việc lựa chọn tổ chức đấu giá, đấu giá viên. Quy định rõ chế tài cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm đối với người trúng đấu giá rồi bỏ cọc hoặc có hành vi thông đồng; đồng thời phải công khai danh sách trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, xem xét quy định người nộp hồ sơ và tiền đặt trước hợp lệ tham dự phiên đấu giá thì được coi là đồng ý mua với giá khởi điểm để hạn chế môi giới.
Cần có chế tài mạnh chống bỏ cọc và thông đồng
Chủ tịch Quốc hội cũng đồng tình với các đại biểu cần phải đẩy mạnh đấu giá trực tuyến và chuyển đổi số một cách thực chất, an toàn, đúng với chủ trương chuyển đổi số quốc gia và xây dựng chính phủ số. Đặc biệt, ưu tiên đấu giá trực tuyến là hình thức đối với hầu hết các loại tài sản, trừ trường hợp đặc thù có danh mục quy định; xây dựng hệ thống bắt buộc đối với Cổng Đấu giá tài sản quốc gia do cơ quan nhà nước quản lý, có định danh và xác thực điện tử chặt chẽ; phải bổ sung hành vi nghiêm cấm liên quan đến can thiệp hệ thống, gian lận công nghệ, đồng bộ với Luật Giao dịch điện tử, Luật An ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Chủ tịch Quốc hội cho biết, sắp tới, trong luật này hoặc nghị định phải giảm tối đa các thủ tục hành chính không còn phù hợp với môi trường số. Việc niêm yết tại UBND xã chỉ nên là hình thức hỗ trợ, không bắt buộc nếu đã công khai đầy đủ trên hệ thống quốc gia.
Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị cần phải nâng cao chất lượng, trách nhiệm của đội ngũ đấu giá viên và tổ chức hành nghề, đây là yếu tố quan trọng; đồng thời mở rộng điều kiện trở thành đấu giá viên: trình độ đại học mọi ngành, nhưng phải kèm theo yêu cầu bồi dưỡng bắt buộc hàng năm về đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng và cập nhật pháp luật; tăng cường trách nhiệm tổ chức hành nghề và đấu giá viên trong việc phát hiện, ngăn chặn hành vi thông đồng, dìm giá; quy định rõ quyền và nghĩa vụ tạm dừng, dừng hoặc hủy cuộc đấu giá; làm rõ cơ chế khiếu nại, khởi kiện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia đấu giá.
Một lần nữa nhấn mạnh, cần phải phân định phạm vi điều chỉnh rõ ràng, Chủ tịch Quốc hội nêu, nếu không rõ ràng, luật sẽ khó đi vào thực hiện. Theo đó, cần có chế tài mạnh chống bỏ cọc và thông đồng, đặc biệt là trong lĩnh vực đất đai; đẩy mạnh, bảo vệ an toàn đấu giá trực tuyến để đảm bảo độ an toàn; nâng cao trách nhiệm của đấu giá viên, tổ chức hành nghề. Bởi nếu luật tốt, con người thực thi tốt thì sẽ ra kết quả đấu giá tốt, nếu không phải thường xuyên giám sát.
Đánh giá cao, các tổ thảo luận rất nghiêm túc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, Nghị quyết của Đảng đã có, cụ thể hóa nghị quyết của Đảng là trí tuệ của 500 đại biểu Quốc hội góp vào để bàn những giải pháp xây dựng pháp luật có tuổi thọ pháp luật cao, đi vào thực tế cuộc sống của người dân, doanh nghiệp. Vì thế, các đại biểu Quốc hội phải nghiên cứu, cho ý kiến cụ thể, có trách nhiệm để thông qua 39 luật, 7 nghị quyết có tính chất quy phạm pháp luật tại Kỳ họp này.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Quốc hội tháo gỡ thể chế, bởi nếu thể chế vướng thì sẽ không ai dám làm. Nhưng khi thể chế rõ rồi mà còn sợ trách nhiệm, đùn đẩy, thì đó là việc triển khai thực hiện.
