Hiện, khoa Hô hấp, Bệnh viện Nguyễn Trãi điều trị nội trú cho hơn 90 người bệnh, trong khi khoa chỉ có 80 giường bệnh. Trong đó, bệnh nhân mắc cúm chiếm khoảng 10-15%, đây là tỷ lệ tương đối cao so với những năm trước và mức nền thông thường.
Điển hình là trường hợp nữ bệnh nhân (65 tuổi, ngụ TP.HCM), nhập viện trong tình trạng, sốt, ho, khó thở kéo dài. Qua thăm khám, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc cúm trên nền bệnh lý tim mạch, tổn thương phổi đáng kể. Qua khai thác tiền sử, những bệnh nhân này chưa được tiêm vaccine phòng cúm.
Theo BS.CK2 Mã Thạnh Hữu Nghĩa, Phó khoa Hô hấp, Bệnh viện Nguyễn Trãi (TP.HCM), nhiều bệnh nhân nhập viện có bệnh nền. Khi mắc cúm hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, bệnh nền có thể trở nặng; sau cúm, người bệnh còn có nguy cơ bị bội nhiễm vi khuẩn.
Ngoài ra, có những trường hợp mắc hen phế quản, sau khi nhiễm cúm vài ngày thì xuất hiện đợt cấp của bệnh, khiến tình trạng hô hấp trở nên nghiêm trọng hơn.
“Khi số lượng bệnh nhân tăng cao, bệnh viện phải chủ động sắp xếp, điều phối thêm giường ở các hành lang. Một số khu vực khác cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ điều trị, trong đó có những khu vực dành cho các trường hợp cần cách ly theo chỉ định”, BS Nghĩa nói.
Tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 mỗi ngày ghi nhận khoảng 5.000 bệnh nhi đến khám bệnh, tăng 20-30% so với thời điểm trước. Trong đó các bệnh nhi đến khám do viêm hô hấp cấp chiếm khoảng 60-70%.
BS CK2 Nguyễn Hoàng Phong - Trưởng khoa Hô hấp 1, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cho biết, những tuần gần đây cúm mùa có xu hướng gia tăng, nhưng chưa ghi nhận sự gia tăng bất thường của các trường hợp nặng hoặc tử vong do bệnh cúm. Cúm mùa bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm Influenzae gây ra, còn gọi cúm A, cúm B.
Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp, qua các giọt bắn khi nói chuyện, ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc với bề mặt có virus. Bệnh xảy ra quanh năm nhưng thường tăng cao vào thời điểm giao mùa. Bệnh có thể diễn biến nặng, gây biến chứng ở những đối tượng nguy cơ, trong đó có trẻ em.
Bác sĩ Nguyễn Dương Trang công tác tại Khoa Nhi - Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức II cho biết, phần lớn bệnh nhi nhập viện điều trị tại khoa mắc cúm. Trong đó, cúm A chiếm tỷ lệ chủ yếu, cúm B cũng xuất hiện nhưng ít hơn. Bên cạnh đó, khoa còn ghi nhận các trường hợp nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV).
“Thực tế, nhiều phụ huynh vẫn còn chủ quan vì cho rằng cúm là bệnh thông thường, chỉ gây ho, sổ mũi và sẽ tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là bệnh có thể dẫn đến bội nhiễm, khiến tình trạng của trẻ trở nên nghiêm trọng, thậm chí diễn tiến nặng và phải điều trị kéo dài. Khi đó, chi phí điều trị cũng tăng lên đáng kể”, BS Trang nói.
Không chủ quan với các triệu chứng hô hấp
Theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch thường trực Liên chi hội Truyền nhiễm TP.HCM, cúm A/H1 2009 không phải là chủng virus mới mà đã lưu hành từ trước và có thể xuất hiện trở lại theo mùa. Đây vẫn là cúm mùa, không có đặc điểm quá khác biệt so với những năm trước. Tuy nhiên, người dân không nên vì vậy mà chủ quan, bởi bệnh vẫn có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở những nhóm có nguy cơ cao.
“Người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh nền và những người chưa tiêm vaccine phòng cúm là các nhóm cần đặc biệt lưu ý. Khi nhiễm virus cúm, những đối tượng này có nguy cơ diễn tiến nặng hơn, nhất là khi sức khỏe vốn đã suy giảm hoặc có bệnh lý nền đi kèm”, BS lưu ý
Biến chứng đáng lo ngại nhất của cúm là viêm phổi nặng, có thể khiến người bệnh suy hô hấp và cần điều trị tại bệnh viện. Ngoài ra, virus cúm còn có thể gây viêm cơ tim ở người lớn, trong khi ở trẻ em, bệnh có nguy cơ ảnh hưởng đến não. Vì vậy, cúm không đơn thuần là bệnh lý gây sốt, ho, sổ mũi như nhiều người vẫn nghĩ, mà có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng nếu không được theo dõi và xử trí phù hợp.
Để chủ động phòng bệnh, bác sĩ khuyến cáo người dân tiêm vaccine phòng cúm hằng năm. Việc tiêm vaccine không bảo đảm ngăn ngừa hoàn toàn nguy cơ nhiễm virus, nhưng có ý nghĩa trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế mức độ nghiêm trọng khi nhiễm cúm. Đây là biện pháp đặc biệt cần thiết đối với người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh nền.
Bên cạnh tiêm chủng, người dân cần duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân như thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi. Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, ho, đau họng, sổ mũi, người bệnh nên đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc gần với người khác để giảm nguy cơ lây nhiễm, nhất là đối với những người có sức đề kháng yếu.
Bác sĩ cũng lưu ý người dân cần theo dõi sát diễn biến sức khỏe, không chủ quan cho rằng các triệu chứng chỉ là cảm cúm thông thường. Nếu người bệnh sốt cao khó hạ, tình trạng sức khỏe xấu đi, người lớn xuất hiện chóng mặt, hụt hơi hoặc trẻ có biểu hiện thở mệt, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Đối với trẻ mắc cúm, phụ huynh cần tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ, theo dõi các dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đi khám khi cần thiết. Không tự ý sử dụng thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng virus khi chưa có chỉ định chuyên môn. Việc phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng và điều trị đúng cách có vai trò quan trọng trong việc hạn chế biến chứng, bảo vệ sức khỏe người bệnh.
Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật (HCDC) TP.HCM, trong tuần 40 (từ ngày 28/9 đến ngày 4/10), thành phố đã ghi nhận 34.664 ca mắc, tăng hơn 64% so với trung bình 4 tuần trước đó. Nguyên nhân được nhận định do thời tiết chuyển mùa kết hợp với việc học sinh, sinh viên tập trung trở lại trường học, tạo điều kiện thuận lợi cho các mầm bệnh đường hô hấp lây lan trong cộng đồng.
Trong bức tranh gia tăng chung đó, kết quả tổng hợp của HCDC TP.HCM cho thấy, chủng cúm A chiếm ưu thế, riêng chủng cúm A/H1 2009 áp đảo với 116 mẫu trong 151 ca mắc cúm được xét nghiệm định tuýp (chiếm gần 77%).
