Cử nhân điều dưỡng Đỗ Văn Khôi (Khoa Nội Thận - Khớp, Bệnh viện 19-8) cho biết thoái hóa khớp gối là bệnh mạn tính nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng và duy trì lối sống khoa học.
Người bị thoái hóa khớp nên làm 6 việc dưới đây để giảm đau:
Giảm cân để giảm áp lực lên khớp
Với người thừa cân, béo phì, giảm khoảng 5-10% trọng lượng cơ thể có thể giúp giảm áp lực lên khớp gối và cải thiện khả năng vận động.
Theo khuyến cáo được Khoa Nội Thận - Khớp đưa ra, mỗi kilogram trọng lượng cơ thể giảm xuống có thể giúp giảm đáng kể tải trọng mà khớp gối phải chịu trong quá trình đi lại.
Duy trì hoạt động
Đau khớp khiến nhiều người có xu hướng hạn chế vận động hoặc nghỉ ngơi hoàn toàn. Tuy nhiên, ít vận động kéo dài có thể khiến cơ đùi yếu, khớp cứng và khả năng vận động suy giảm.
Người bệnh nên duy trì các hoạt động phù hợp với tình trạng khớp như đi bộ trên mặt phẳng, bơi hoặc vận động dưới nước, đạp xe nhẹ nhàng. Các bài tập tăng sức mạnh cơ đùi và kéo giãn cơ nên được thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Không nên tập quá sức. Nếu đau tăng nhiều hoặc khớp sưng sau khi tập, cần dừng vận động và được đánh giá nguyên nhân.
Hạn chế những tư thế gây áp lực lên khớp
Người bị thoái hóa khớp gối nên hạn chế ngồi xổm, ngồi khoanh chân, ngồi trên ghế quá thấp, quỳ gối lâu hoặc liên tục leo cầu thang nhiều lần.
Khi phải sử dụng cầu thang, người bệnh nên bám tay vịn để giảm nguy cơ mất thăng bằng. Với người đau hoặc yếu một bên chân, có thể áp dụng nguyên tắc chân khỏe bước trước khi đi lên và chân đau bước trước khi đi xuống.
Chườm nóng, lạnh đúng thời điểm
Chườm nóng trong khoảng 15-20 phút vào buổi sáng hoặc trước khi vận động có thể giúp giảm cảm giác cứng khớp, thư giãn cơ.
Trong trường hợp khớp sưng, nóng hoặc đau sau khi vận động nhiều, có thể chườm lạnh khoảng 15 phút để hỗ trợ giảm triệu chứng.
Người bệnh không nên đặt trực tiếp đá lạnh hoặc nguồn nhiệt quá nóng lên da vì có thể gây bỏng hoặc tổn thương da.
Ăn uống hợp lý, không tự dùng thuốc kéo dài
Chế độ ăn nên ưu tiên các thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá thu, cá trích, quả óc chó, hạt lanh; rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu vitamin C. Sữa và chế phẩm từ sữa ít béo, đậu phụ, cá nhỏ ăn cả xương có thể bổ sung canxi, góp phần duy trì sức khỏe xương.
Người bệnh nên hạn chế thực phẩm nhiều đường, đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn và quá mặn; đồng thời hạn chế rượu bia và không hút thuốc.
Đặc biệt, các chuyên gia khuyến cáo không tự ý sử dụng thuốc giảm đau kéo dài, thuốc đông y hoặc các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc. Việc sử dụng thuốc không đúng chỉ định có thể gây tác dụng phụ, trong đó có nguy cơ tổn thương dạ dày, gan, thận.
Chủ động phòng ngã tại nhà
Người cao tuổi bị thoái hóa khớp gối có nguy cơ té ngã do đau, yếu cơ hoặc hạn chế vận động. Gia đình nên giữ lối đi thông thoáng, loại bỏ dây điện và vật cản; sử dụng thảm chống trơn trong nhà tắm, lắp tay vịn ở cầu thang và khu vực nhà vệ sinh.
Nhà cần đủ ánh sáng, đặc biệt vào ban đêm. Người bệnh nên sử dụng giày dép vừa chân, có độ bám tốt để giảm nguy cơ trượt ngã.
