Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, khi con người quen với những dòng chữ được tạo ra chỉ bằng một cú chạm màn hình, vẫn có những người lặng lẽ ngồi bên nghiên mực, giữ cho con chữ Việt một không gian riêng để thở, để lắng và để suy ngẫm. Nghệ nhân thư pháp Nguyễn Viết Vũ là một trong những người như thế – người chọn đi chậm lại, để giữ hồn chữ giữa dòng chảy không ngừng của thời gian.
Thư pháp – từ con chữ đến chiều sâu tư duy
Với nghệ nhân Nguyễn Viết Vũ, thư pháp không đơn thuần là viết chữ đẹp. Ông cho rằng, mỗi con chữ trước khi được đặt xuống mặt giấy đều phải đi qua quá trình suy nghĩ, chiêm nghiệm và thấu hiểu. Chữ không chỉ mang hình, mà còn mang nghĩa; không chỉ để nhìn, mà còn để cảm.
“Viết thư pháp là viết bằng tư duy”, ông từng chia sẻ. Bởi lẽ, cùng một chữ, nhưng nếu người viết đặt vào đó những suy nghĩ khác nhau, tâm thế khác nhau, thì nét chữ cũng sẽ đổi thay. Chính sự khác biệt ấy làm nên chiều sâu của thư pháp Việt – nơi con chữ trở thành sự phản chiếu nội tâm của người cầm bút.
Một đời gắn bó với con chữ Việt
Cơ duyên đến với thư pháp của nghệ nhân Nguyễn Viết Vũ bắt đầu từ tình yêu chữ Việt rất đỗi tự nhiên. Từ những ngày đầu mày mò tập viết, nghiên cứu cấu trúc chữ, đến quá trình kiên trì học hỏi, chiêm nghiệm và sáng tạo, ông chọn cho mình con đường đi sâu vào bản chất của từng con chữ, thay vì chạy theo hình thức.
Trong không gian làm việc giản dị, nơi mùi mực tàu hoà quyện cùng giấy dó, nghệ nhân Nguyễn Viết Vũ vẫn miệt mài với từng nét bút. Ở đó, mỗi chữ được viết ra không chỉ là một tác phẩm, mà còn là kết quả của quá trình suy ngẫm về nhân sinh, đạo lý và cách con người đối diện với cuộc sống.
Khi con chữ mang theo đạo sống
Điểm đặc biệt trong thư pháp của nghệ nhân Nguyễn Viết Vũ nằm ở cách ông lý giải chữ bằng tư duy sống. Với ông, viết một chữ “Nhẫn” không chỉ là sắp xếp nét bút sao cho hài hoà, mà còn là gửi gắm vào đó quan niệm về sự nhún nhường, kiềm chế và thấu hiểu. Viết chữ “Phát” không chỉ là sự bung nở của hình nét, mà là tinh thần hướng ra ngoài, lan toả và sẻ chia.
Chính cách tiếp cận ấy khiến thư pháp của ông không đứng yên trên mặt giấy, mà mở ra một cuộc đối thoại thầm lặng giữa người viết và người xem. Người xem không chỉ “đọc” chữ, mà còn được mời gọi suy nghĩ về ý nghĩa phía sau từng nét mực.
Giữ nghề trong lặng lẽ, truyền chữ bằng tâm
Không ồn ào hay phô trương, nghệ nhân Nguyễn Viết Vũ chọn cách giữ nghề bằng sự bền bỉ. Bên cạnh việc sáng tác, ông dành nhiều thời gian hướng dẫn, chia sẻ cho những người trẻ yêu thư pháp, giúp họ hiểu rằng, trước khi học cách viết đẹp, cần học cách hiểu chữ.
Với ông, truyền nghề không chỉ là truyền kỹ thuật, mà là truyền tư duy, truyền thái độ sống và sự trân trọng dành cho văn hoá chữ Việt. Ông tin rằng, khi người viết đặt đủ tâm huyết vào con chữ, thì thư pháp Việt sẽ không bị lạc lõng giữa thời đại mới.
Giữ hồn chữ để gìn giữ văn hoá
Giữa dòng chảy hiện đại, thư pháp không còn giữ vai trò thiết yếu trong đời sống như xưa. Nhưng với những nghệ nhân như Nguyễn Viết Vũ, con chữ vẫn là nơi neo giữ bản sắc, là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại.
Giữ hồn thư pháp, suy cho cùng, cũng là giữ lại một cách sống – sống chậm, sống sâu và sống có suy tư. Và trong sự lặng lẽ ấy, những nét mực vẫn âm thầm chảy, mang theo tinh thần văn hoá Việt, đi qua thời gian, để ở lại với đời.
