Sức khỏe cộng đồng

Một bức ảnh, một dòng chia sẻ trên mạng xã hội và chỉ sau vài phút hàng loạt bình luận miệt thị có thể xuất hiện. Với người sống chung với HIV hay thuộc cộng đồng song tính chuyển giới, không gian mạng đang trở thành nơi những định kiến cũ được khoác lên hình thức mới, tinh vi hơn và gây tổn thương sâu sắc hơn.

Nhiều năm qua ngành y tế luôn trú trọng kết hợp các thành tựu của y dược cổ truyền với những kiến thức khoa học hiện đại. Để phát triển một nền y học hiệu quả an toàn và bền vững tại nhiều cơ sở y tế sự phối hợp đông tây y trong chẩn đoán và điều trị đã mang lại hiệu quà rõ rệt, rút ngắn thời gian nằm viện và giảm chi phí điều trị cho người bệnh.

Trong cấp cứu y khoa có những khoảnh khắc mà mỗi phút trôi qua đều có thể quyết định sinh mệnh của người bệnh. Đặc biệt với các trường hợp đa chấn thương nặng, ngừng tim, nhồi máu cơ tim hay băng huyết ồ ạt, nếu chậm trễ trong phối hợp điều trị đa chuyên khoa cơ hội cứu sống gần như khép lại. Xuất phát từ yêu cầu đó, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã triển khai phần mềm “Báo động đỏ” một giải pháp công nghệ giúp huy động nhanh nhất các lực lượng y tế cần thiết trong những tình huống nguy kịch.

Ngày xuân trong không khí vui tươi của những buổi liên hoan gặp mặt, rượu bia là đồ uống không thể thiếu. Nếu sử dụng vừa phải sẽ giúp cuộc vui thêm đầm ấm thân tình, nhưng nếu dùng quá độ thức uống này lại gây ra những tác động không nhỏ đối với sức khỏe, thậm chí khiến người sử dùng phải nhập viện ngay trong những ngày đầu năm mới.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 165.000 ca mắc mới, 115.000 ca tử vong do ung thư. Bệnh đang có xu hướng trẻ hóa với tỷ lệ chẩn đoán ở người dưới 50 tuổi tăng 45 % kể từ năm 1995, thế nhưng thực tế cho thấy rào cản lớn nhất hiện nay không phải là thiếu phương pháp điều trị mà là nhiều người đi khám ở giai đoạn muộn tâm lý chủ quan sợ hãi hoặc bỏ qua các triệu chứng mơ hồ khiến cửa sổ vàng dần khép lại.

Ở nhiều khu dân cư của Hà Nội, mỗi buổi sáng người dân dễ dàng bắt gặp cảnh thịt tươi được đưa về các chợ nhỏ. Ít ai biết rằng, phía sau đó là cả một hệ thống giết mổ đang thay đổi mạnh mẽ. Thành phố đã bắt đầu bước vào giai đoạn siết chặt quản lý, thu hẹp các điểm giết mổ tự phát và chuyển dần sang mô hình giết mổ tập trung - nơi quy trình được kiểm soát chặt chẽ hơn, đảm bảo thịt đến tay người dân an toàn và minh bạch hơn.

Đối với nông sản tươi sống, mức độ an toàn không chỉ phụ thuộc vào khâu thu hoạch hay phân phối, mà bắt đầu ngay từ vật tư đầu vào. Thuốc bảo vệ thực vật, phân bón và các chế phẩm sử dụng trong quá trình canh tác đều tác động trực tiếp đến chất lượng sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng Thủ đô. Vì vậy, quản lý tốt vật tư đầu vào được xem là bước quan trọng để đảm bảo an toàn thực phẩm một cách bền vững.

Ở các vùng sản xuất, nông dân đang thay đổi cách làm. Nhiều nơi chuyển sang nhà màng, nhà lưới, áp dụng quy trình VietGAP hoặc hữu cơ. Điều dễ nhận thấy là ruộng sạch hơn, lượng thuốc hóa học giảm đi, cây trồng ít sâu bệnh hơn. Những mô hình này không chỉ giúp sản phẩm bảo đảm chất lượng, mà còn giúp người trồng nâng cao thu nhập nhờ quy trình rõ ràng, minh bạch.

Hằng ngày, thị trường Hà Nội tiếp nhận lượng lớn nông sản từ nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Đây là nguồn cung không thể thiếu để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của gần 10 triệu dân. Tuy nhiên, nông sản đến từ nhiều vùng sản xuất khác nhau cũng đồng nghĩa với sự đa dạng về quy trình canh tác, điều kiện vận chuyển và mức độ kiểm soát chất lượng. Điều này đòi hỏi Hà Nội phải duy trì hệ thống giám sát chặt chẽ ngay từ những “cửa ngõ” của thị trường.

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của hệ thống phân phối hiện đại, Hà Nội chứng kiến sự mở rộng nhanh chóng của các chuỗi cửa hàng thực phẩm an toàn. Đây là nơi cung ứng lượng lớn nông sản tươi sống cho người dân đô thị, đặc biệt là các nhóm hàng thiết yếu như rau, thịt, trứng, thủy sản. Tuy nhiên, để bảo đảm chất lượng của sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng, chuỗi cửa hàng phải đáp ứng những yêu cầu nghiêm ngặt về vệ sinh, bảo quản và truy xuất nguồn gốc.

Đối với một đô thị gần 10 triệu dân, mỗi ngày tiêu thụ hàng nghìn tấn nông sản, câu hỏi đặt ra không chỉ là “nông sản có sạch hay không”, mà còn là sạch theo cách nào và được kiểm soát xuyên suốt ra sao. Đó là lý do Hà Nội đặt trọng tâm vào việc xây dựng chuỗi sản xuất – cung ứng nông sản an toàn, coi đây là giải pháp bền vững để kiểm soát chất lượng thực phẩm ngay từ gốc.

Những năm gần đây, dược liệu trở thành nhóm sản phẩm quen thuộc trong đời sống người dân Thủ đô. Từ các loại lá xông, trà thảo mộc, bột dược liệu, cao chắt, cho tới tinh dầu và các sản phẩm hỗ trợ chăm sóc sức khỏe - nhu cầu sử dụng đang tăng lên theo xu hướng lựa chọn sản phẩm tự nhiên, dễ dùng và thân thiện với môi trường. Nhưng khi thị trường phát triển nhanh, yêu cầu về nguồn gốc và chất lượng dược liệu cũng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Những năm gần đây, dược liệu trở thành nhóm sản phẩm quen thuộc trong đời sống người dân Thủ đô. Từ các loại lá xông, trà thảo mộc, bột dược liệu, cao chắt, cho tới tinh dầu và các sản phẩm hỗ trợ chăm sóc sức khỏe — nhu cầu sử dụng đang tăng lên theo xu hướng lựa chọn sản phẩm tự nhiên, dễ dùng và thân thiện với môi trường. Nhưng khi thị trường phát triển nhanh, yêu cầu về nguồn gốc và chất lượng dược liệu cũng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Hà Nội đang thúc đẩy chuyển đổi chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học nhằm giảm nguy cơ dịch bệnh và bảo đảm chất lượng sản phẩm cung ứng cho thị trường. Trong bối cảnh chăn nuôi nông hộ ngày càng thu hẹp, dịch tả lợn châu Phi từng lan rộng tại nhiều địa phương, nhiều hộ đã buộc phải thay đổi phương thức sản xuất để thích ứng.

Ngày càng có nhiều gia đình ở Hà Nội chú ý hơn đến việc lựa chọn thực phẩm sạch cho bữa ăn hằng ngày. Từ rau củ đến thịt, cá, người tiêu dùng không chỉ quan tâm sản phẩm có tươi hay không, mà còn muốn biết chúng được trồng, nuôi theo cách nào. Chính những thay đổi trong thói quen mua sắm ấy đang tạo động lực cho các vùng trồng của Hà Nội chuyển sang mô hình canh tác hữu cơ.

Hà Nội hiện có hàng nghìn trường học tổ chức bữa ăn bán trú mỗi ngày, với số lượng suất ăn rất lớn và tần suất sử dụng thực phẩm cao. Học sinh là nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi các rủi ro mất an toàn thực phẩm, vì vậy bếp ăn trường học luôn được xếp vào nhóm cơ sở cần giám sát thường xuyên trong các kế hoạch ATTP của Thành phố.

Trong cơ cấu thực phẩm tiêu thụ hằng ngày của người dân Hà Nội, rau xanh luôn là nhóm mặt hàng có tần suất sử dụng cao nhất. Riêng các quận nội thành, mỗi ngày tiêu thụ hàng nghìn tấn rau củ, trong đó phần lớn được vận chuyển từ các vùng trồng ngoại thành và các tỉnh lân cận. Khối lượng lớn, cung đường dài và luân chuyển nhanh khiến việc kiểm soát an toàn rau trở thành một nhiệm vụ không hề đơn giản.

Trong nhiều năm qua, thịt nóng vẫn là lựa chọn quen thuộc của phần lớn người tiêu dùng Hà Nội. Thịt sau giết mổ được đưa ra thị trường gần như ngay lập tức, không qua xử lý hay bảo quản lạnh. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, mô hình tiêu thụ này bộc lộ nhiều hạn chế: khó kiểm soát vệ sinh thú y, dễ nhiễm vi sinh, và tiềm ẩn rủi ro trong quá trình vận chuyển, phân phối.

Năm 2025, thực hiện Tháng hành động vì an toàn thực phẩm (ATTP), Hà Nội đã thiết lập 627 đoàn kiểm tra, giám sát khắp các phường xã. Trong đợt kiểm tra đợt cao điểm, nhiêu vi phạm đã bị phạt hiện chủ yếu liên quan đến điều kiện cơ sở vật chất - bảo quản thực phẩm không đạt tiêu chuẩn, khu vực chế biến không đảm bảo vệ sinh, bảo quản thực phẩm không đúng quy định, sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc.

Trong nhịp sống bận rộn của một đô thị hơn mười triệu dân, mỗi bữa cơm gia đình ở Hà Nội không chỉ là chuyện riêng của từng mái nhà, mà còn là kết quả của cả một hệ thống sản xuất và phân phối thực phẩm đang hoạt động thầm lặng phía sau. Để giúp người dân Thủ đô tiếp cận được nguồn nông sản an toàn, minh bạch và chất lượng, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã dành nhiều năm xây dựng và hoàn thiện các chuỗi cung ứng nông sản an toàn, một hành trình dài nhưng đầy quyết tâm và trách nhiệm.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng ngày càng lớn của một đô thị hơn mười triệu dân, việc đảm bảo nguồn nông sản an toàn, minh bạch và ổn định trở thành nhiệm vụ trọng tâm của ngành Nông nghiệp Hà Nội. Với quan điểm “chủ động từ sớm, kiểm soát từ gốc”, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ ngay từ khâu sản xuất, nhằm tạo nền tảng vững chắc cho toàn bộ chuỗi thực phẩm cung ứng cho Thủ đô.

Mỗi ngày, thành phố Hà Nội tiếp nhận một lượng lớn nông sản, thực phẩm từ nhiều vùng miền, từ các vùng sản xuất trong thành phố đến những tỉnh lân cận và cả nguồn hàng nhập khẩu. Khối lượng lớn, nguồn cung đa dạng, tốc độ tiêu thụ nhanh đặt ra không ít thách thức cho công tác quản lý. Trước yêu cầu đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội xác định muốn đảm bảo an toàn thực phẩm thì công tác quản lý phải đi trước một bước; phải kiểm soát từ gốc, giám sát đến ngọn, và quan trọng hơn là bảo đảm mỗi sản phẩm đến với người dân đều được kiểm chứng bằng trách nhiệm và sự minh bạch.

Cùng với việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người dân mỗi năm một lần. Dự kiến từ cuối quí I/2026, người có thẻ BHYT khi đi khám chữa bệnh ở các cơ sở y tế sẽ được bảo hiểm chi trả thêm nhiều loại thuốc, trong đó có nhiều thuốc thế hệ mới, chi phí cao để điều trị bệnh ung thư như thuốc miễn dịch, thuốc đích. Thông tin này mang đến nhiều kỳ vọng cho những người bị bệnh hiểm nghèo bởi nó không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính mà còn mở ra cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến mà trước đây nhiều người bệnh còn dè dặt vì chi phí quá cao.

Sức khỏe cộng đồng không chỉ được xây dựng từ những chính sách lớn hay thành tựu y học hiện đại mà còn được nuôi dưỡng mỗi ngày bằng những hoạt động tử tế, những đóng góp bền bỉ và lặng thầm của đội ngũ thầy thuốc trên khắp mọi miền đất nước. Dù bệnh viện tuyến trung ương, trạm y tế xã hay trên những cung đường thiện nguyện, họ đều đang chung một mục tiêu đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân. Những chuyến đi nối dài yêu thương của hội bác sĩ tình nguyện trong suốt hơn 15 năm qua là một minh chứng điển hình. Từ việc hỗ trợ người lao động nghèo, người già neo đơn trên địa bàn thành phố Hà Nội đến các chuyến thiện nguyện khám sàng lọc miễn phí cho đồng bào vùng cao trên khắp cả nước, đưa hàng nghìn các bệnh hiểm nghèo về Hà Nội điều trị không thu phí.

Mỗi năm trên thế giới có gần 60.000 người tử vong vì bệnh dại. Ở nước ta bệnh dại cướp đi sinh mạng của 65 đến 90 người mỗi năm, hầu hết là trẻ em và ở những cộng đồng nông thôn thiếu thốn dịch vụ y tế. Đây không chỉ là những con số mà là những sinh mạng bị mất đi vì một căn bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa.

Chủ đề của ngày 14 tháng 11 hằng năm được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Liên đoàn Đái tháo đường Thế giới (IDF) chọn là Ngày Thế giới phòng chống bệnh đái tháo đường nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về căn bệnh mạn tính đang ngày càng gia tăng trên toàn cầu. Chủ đề năm nay là “Bệnh đái tháo đường và sự khỏe mạnh toàn diện” nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh các biến chứng và các cách phòng ngừa, đồng thời kêu gọi sự hợp tác toàn cầu để đối phó với căn bệnh nguy hiểm này.

Sau những ngày mưa lũ kéo dài khi nước bắt đầu rút, người dân không chỉ chủ động phòng tránh các bệnh truyền nhiễm như là sốt xuất huyết, tiêu chảy hay Whitmore mà còn phải đặc biệt đề phòng nguy cơ bị rắn cắn. Ghi nhận tại nhiều địa phương số ca nhập viện do rắn cắn đang có chiều hướng tăng mạnh.

Sau 5 năm triển khai, Dự án 7 thuộc Chương trình Mục tiêu Quốc gia đã đạt được những kết quả tích cực về chăm sóc sức khỏe nhân dân vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là người dân tộc thiểu số, với việc đưa dịch vụ y tế cơ bản đến gần hơn, cải thiện dinh dưỡng cho trẻ em, và nâng cao nhận thức sức khỏe cộng đồng.

Việt Nam đang đối mặt với sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh không lây nhiễm, trong đó đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật. Theo thống kê mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 200.000 ca đột quỵ mới và gần 170.000 ca tử vong, cao hàng thứ 4 ở khu vực Đông Nam Á. Số ca mắc và tử vong do đột quỵ chủ yếu nằm ở nhóm tuổi 60 đến 70, trẻ hơn nhiều so với các quốc gia trên thế giới, thế nhưng nhận thức của người dân về căn bệnh này còn hạn chế.

Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị xác định phát triển đột phá về khoa học, công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện trong chăm sóc sức khỏe nhân dân là trụ cột chiến lược, then chốt mở đường cho sự chuyển mình mạnh mẽ của nền y tế Việt Nam trong thời kỳ mới. Thực tế cho thấy nhiều năm qua đội ngũ thầy thuốc nước ta luôn sáng tạo vươn lên bắt kịp và làm chủ các công nghệ y học, các phương pháp điều trị hiện đại tiên tiến. Chỉ riêng trong lĩnh vực điều trị ung thư nhiều bệnh viện ở nước ta đã tiếp cận ứng dụng các loại thuốc và kỹ thuật tiên tiến của thế giới, từng bước nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân.

Chủ đề của Ngày Đái tháo đường Thế giới 14/11/2025 là "Bệnh đái tháo đường và sự khỏe mạnh toàn diện", tập trung vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng về căn bệnh, các biến chứng, cách phòng ngừa và kêu gọi hợp tác toàn cầu. Mặc dù đái tháo đường là căn bệnh phổ biến trong cộng đồng song tỷ lệ bệnh nhân được phát hiện quản lý và điều trị còn rất thấp. Bên cạnh đó, nhiều bệnh nhân đã được chẩn đoán mắc đái tháo đường xong không tuân thủ việc điều trị khiến đường huyết không được kiểm soát tốt và dẫn tới các biến chứng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.

Thời gian qua liên tiếp những trận bão lũ gây thiệt hại rất lớn cho nước ta. Đằng sau sự mất mát về người và tài sản là những vết thương dai dẳng, âm ỉm đe dọa sức khỏe thể chất và tinh thần của nhiều người.

Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân nói chung và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi nói riêng luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm chú trọng. Đặc biệt, ngày 09/9 vừa qua, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 72 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, trong đó có các giải pháp thúc đẩy chăm sóc sức khỏe người cao tuổi toàn diện hơn.

Chỉ với một chậu nước ấm pha thêm vài nhúm thảo mộc nhiều phụ nữ tin rằng họ có thể khơi thông khí huyết làm khỏe tử cung hay thậm chí tăng khả năng đậu thai. Trào lưu ngâm mông dưỡng sinh đang lan rộng trên mạng xã hội với hàng loạt video chia sẻ kinh nghiệm và cảm nhận…

Những năm qua ngành y luôn gắn phong trào thi đua yêu nước với việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, góp phần hoàn thành tốt công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, đồng thời tạo nên những bước phát triển những thành tựu đáng tự hào cho nền y học nước nhà. Trong giai đoạn hiện nay khi cả nước bước vào phong trào thi đua đổi mới sáng tạo, ngày 25 tháng 7 năm 2025, Bộ Y tế đã ban hành kế hoạch 1013 nhằm mục tiêu thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn ngành y tế, góp phần hiện đại hóa nền hành chính, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân. Hưởng ứng phong trào thi đua trong toàn ngành y thời gian qua, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã có nhiều bước tiến mạnh mẽ trong việc ứng dụng công nghệ thông tin hướng tới mô hình bệnh viện thông minh không giấy tờ. Một trong những điểm sáng nổi bật là phần mềm HMU triage hay còn gọi là phần mềm phân loại và quản lý phòng bệnh do chính các bác sĩ của “Khoa Cấp cứu và Hồi sức tích cực” nghiên cứu và phát triển.

Từ chỗ thiếu thốn trăm bề trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, không thuốc men, không trang thiết bị. Đến nay, y tế Việt Nam đã làm chủ thuốc vắc xin công nghệ cao và đang tiến tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân khẳng định vị thế trên bản đồ y tế thế giới.